De Nederlandse industrie zit in zwaar weer en de hoge energieprijs wordt als één van de belangrijkste oorzaak genoemd. Die ligt hier 66 procent hoger dan in Frankrijk en 52 procent hoger dan in Duitsland. Onlangs luidde de industrie al de noodklok: de energiekosten moeten omlaag.
Warmteopslag
Warmteopslag, ook wel thermal energy storage (TES) genoemd, kan dat mogelijk maken. Het merendeel van de industrie draait nog altijd op fossiele brandstoffen. Dat komt omdat er voor industriële processen veel warmte nodig is. De productie van staal vergt bijvoorbeeld temperaturen van tot wel 1.500 graden Celsius. Wanneer het over verduurzaming van de sector gaat, wordt vaak gesproken over elektrificatie en waterstof. Met behulp van TES kan gas, olie en kolen worden vervangen door duurzame energie. Vaak voor een gunstigere prijs.
Bij TES wordt thermische energie (warmte of koude) tijdelijk opgeslagen voor later gebruik. Deze energie kan enkele uren, dagen of zelfs maanden worden opgeslagen. Het achterliggende idee is om energiegebruik efficiënter te maken, piekbelastingen te verminderen en hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- of windenergie optimaal te benutten.
Goedkoopste energieopslagmethode
Er zijn verschillende soorten TES-systemen, zoals voelbare warmteopslag, latente warmteopslag, sorptie warmteopslag en chemische reactieopslag. Elke TES werkt weer net even anders. Impactinvesteerder Rubio legde eerder aan Change Inc. uit hoe deze verschillende soorten TES werken en wat de voor- en nadelen van elke methode zijn. Ondanks de verschillende uitdagingen omschrijft onderzoeksbureau TNO TES als één van de goedkoopste energieopslagmethode. Doordat TES veel voorkomende materialen gebruikt, blijven de opslagkosten relatief laag. Over het algemeen geldt: hoe hoger de opslagcapaciteit, hoe lager de kosten.
Volgens recent onderzoek van cleantech-adviesbureau DWR Eco en thermische opslagproducent Kraftblock kunnen Nederlandse industriebedrijven met warmteopslag de elektriciteitskosten met zo’n 30 procent per maand verlagen. “Het rapport gaat in op de economische voordelen van thermische energieopslag en hoe deze technologie kan bijdragen aan de stabiliteit van het elektriciteitsnet in verschillende markten. Gezien de volatiele Nederlandse stroomprijzen en de noodzaak tot verduurzaming van de industrie, kan warmteopslag een sleutelrol spelen in kostenbesparing en flexibiliteit voor energie-intensieve sectoren,” zegt Martin Schichtel, CEO en medeoprichter van Kraftblock.
Terugdringen van broeikasgassen
De techniek kan ook een grote bijdrage leveren aan het terugdringen van de broeikasgassen. TES maakt het mogelijk om de proceswarmte voor de industrie in te vullen met duurzame in plaats van fossiele energie. De jaarlijkse industriële uitstoot in de EU van meer dan 500 megaton CO2-equivalenten is daardoor tot nul terug te brengen. Dat schrijft de European Energy Research Alliance (EERA) in een rapport.
Chipsfabriek in Noord-Holland
Ondanks de potentie van TES wordt het nog maar op kleine schaal ingezet. Dat komt vooral door onbekendheid met de techniek en het ontbreken van duidelijke businesscases, aldus TNO.
Een project waar warmteopslag wel wordt toegepast, is een fabriek van PepsiCo in het Noord-Hollandse Broek op Langedijk. In de chipsfabriek worden onder andere Lay’s en Cheetos gemaakt. Er komt een warmteopslagsysteem dat groene energie uit zon en wind opslaat in gepatenteerd steenachtig materiaal. Die warmte kan op een later moment worden gebruikt voor industriële processen, verwarming of elektriciteit.
Door de opslag kan de duurzame warmte nog efficiënter worden ingezet om de chips te bakken, zo is het idee. De warmteopslag is ontwikkeld door Kraftblock. De bouw is in volle gang en moet straks een CO2-reductie van 98 procent opleveren.
