Het nieuwe complex bestaat uit een restaurant, vergaderzalen, flexwerkplekken, kantoren en een hotel, waarvan de dertig kamers de komende maanden door dertig verschillende kunstenaars worden vormgegeven. Kort na de zomervakantie verhuist De Groene Afslag van zijn huidige vestiging in een voormalige kazerne en AZC, waar het ruim zes jaar antikraak zat, naar een voormalige militaire school. Die ligt 400 meter verderop en dat complex is 2,5 keer zo groot. Het aantal medewerkers groeit van 65 richting 100. ‘Het bijzondere van dit gebouw is dat het vroeger een school was waar soldaten leerden om bommen te maken. Wij gaan er straks munitie maken voor een nieuwe economie’, zegt Mol.
Topondernemers geven startkapitaal
Hij kreeg zes jaar geleden Stichting DOEN en bijna honderd topondernemers en belangrijke beslissers uit het bedrijfsleven zover om samen 750.000 euro startkapitaal te steken in de eerste versie van de Groene Afslag. Sindsdien komen zij en vele andere bedrijven er met hun managementteams, raden van bestuur en hun commissarissen of stichtingsbestuur vergaderen in de circulair ingerichte zalen, plantaardig eten in het restaurant en lezingen en seminars volgen bij De Veranderschool. Van ABP tot Ziggo Sport, van ABN Amro tot de Triodos Bank, van KLM en Rijkswaterstaat tot InvestNL en alle waterschappen.
Monster van COP Ness
Zij maken er kennis met de ‘donut economie’ van Oxford-professor Kate Raworth, de ‘betekeniseconomie’ van Kees Klomp of de ‘welzijnseconomie’ van Katherine Trebeck. In het huidige complex zitten ook diverse groene en circulaire bedrijven, zoals Mud Jeans, ‘s werelds eerste circulaire denimmerk. In de hal bij de ingang staat het vijf lange en drie meter hoge beeld van het Monster van Loch Ness, dat Mud Jeans samen met WaterBear en kunstenaar Billie Achilleos maakte voor de klimaattop in Glasgow in 2021. Het uit achthonderd oude spijkerbroeken gemaakte beeld heet ‘Messy’. Hij was bedoeld als protest tegen de milieuvervuiling van de fast fashion sector en vormde tegelijkertijd een oproep tot een circulaire economie. Bij de Groene Afslag zien ze hem als huisdier en hun eigen monstertje van Loch Ness. Verder werkte auteur Roxanne van Iperen er onlangs als artist in residence aan haar nieuwe boek ‘Eigen planeet eerst’.
Nieuwe economie uitvinden
Een groep geldschieters, van wie een deel uit de eerste ‘Raad van 100’ komt, heeft recent 6 miljoen euro als eigen vermogen ingelegd voor het nieuwe complex. De resterende 7,5 miljoen komt van de Triodos Bank. ‘Wij proberen met horten en stoten de nieuwe economie handen en voeten te geven’, zegt Mol. ‘Hier in ’t Gooi woont bijna 50 procent van de beslissers uit de BV Nederland. Door ze mee te nemen in die reis, door wat ze hier zien, meemaken, eten en alle verhalen die ze horen proberen we iedereen in de veranderstand te krijgen. We horen vaak dat er bij ons andere beslissingen worden genomen. Alleen al het afgelopen jaar haalden we met de trainingen en cursussen van onze Veranderschool ruim 1250 mensen door onze groene wasstraat. Zo kunnen we onze impact echt vergroten’, legt Mol uit. ‘Dat doen we door in de entourage echte kunst, mooi design, nieuwe economie, ouwe zooi én lol door elkaar te roeren. En last but not least, door nooit een opgeheven vingertje te hebben.’
Om dat in het nieuwe complex nog beter te faciliteren wordt de hele eerste verdieping omgebouwd tot werkplaats van de nieuwe economie. Daar werken bedrijven, startups en andere partijen straks in vergaderzalen, kantoren en flexplekken samen met De Veranderschool aan concrete transities, onder meer in de bouw, energie, zorg, onderwijs en financiën.
COP Ness-monster Messy staat als circulair huisdier in de hal – Foto: De Groene Afslag
Plafond van 180 miljoen
Het voormalige militaire opleidingsgebouw is door de architecten Thomas Rau en Sanne Oomen getransformeerd tot een groen, circulair, open gebouw met veel licht en glas. Begin dit jaar wonnen ze hiermee de German Design Award 2025 in de categorie Excellent Architecture.
Zowel binnen als buiten worden zoveel mogelijk hergebruikte materialen gebruikt. Zo maakt het Amsterdamse Studio Wild een kunstwerk dat de etages allemaal buitenlangs verbindt. De ‘trap’ is gemaakt van authentieke Bailey-brugdelen, die de geallieerden tijdens de oorlog in Normandië gebruikten om havens en bruggen te bouwen. De vensterbanken en klapdeuren komen uit een oud ziekenhuis.
De plafonds in het hotel worden door het bedrijf Acosorb akoestisch bewerkt met plastic dat The Ocean Cleanup uit zee heeft gevist. In de horeca wordt dat gedaan met 2 kubieke meter oude bankbiljetten die de Duitse Bundesbank uit de roulatie heeft gehaald. ‘We zetten heel veel oud geld’ opnieuw aan het werk. Er zit straks zo’n 180 miljoen aan bankbiljetten in. We krijgen dus in ons café het duurste plafond ter wereld’, zegt Mol gekscherend.
Groene woonwijk
De Groene Afslag is sinds vorig jaar zomer een B-corp en volledig steward owned. Het eigendom en het daarbij behorende stemrecht, winstrecht en vetorecht zijn sindsdien in handen van drie onafhankelijke stichtingen. Mol zit daar niet in.
Het nieuwe complex komt midden in de nieuwe Gooise wijk Buurtschap Crailo te staan. Een klein stukje van het pand is verkocht aan woningbouwvereniging De Alliantie, die er 41 houten, modulaire, sociale- en midden-huurwoningen gaat realiseren. Naast het complex staat het eerste blok energiepositieve woningen van de wijk. Daar gaat Mol samen met zijn gezin zelf wonen.
