André Oerlemans
28 juli 2025, 14:00

Hoe duurzame, drijvende woningen de woningnood in Nederland kunnen oplossen

Waar in Nederland kun je de komende vijf jaar eenvoudig een miljoen woningen bouwen? Op het water, en nog duurzaam en goedkoop ook, stelt Bluelands. De Delftse startup heeft hiervoor een licht platform ontworpen, waarop je zelfs hoge, drijvende appartementencomplexen kunt bouwen.

Bluelands participeert in verschillende projecten voor drijvende woningen en appartementencomplexen, zoals De Drijvende Kracht in Zwolle (rechtsboven). Bluelands participeert in verschillende projecten voor drijvende woningen en appartementencomplexen, zoals De Drijvende Kracht in Zwolle (rechtsboven). | Credits: Bluelands

‘Er ligt heel veel potentie op het water en daar maken we eigenlijk slecht gebruik van op dit moment’, zegt directeur en medeoprichter Rutger de Graaf. Bluelands wil op ongebruikte waterplassen betaalbare, drijvende woningen bouwen. Niet alleen in Nederland, maar in heel de wereld.

Lego op het water

Daarvoor heeft de startup een gepatenteerd platform ontwikkeld. Onzinkbaar, duurzaam, goedkoop, modulair en net zo groot te maken als je zelf wilt, stelt Bluelands. De waterdichte buitenkant van de bakjes wordt grotendeels gemaakt van gerecycled plastic. De kern bestaat uit blokken gerecycled piepschuim. Daarop komt een betonnen vloer, die meteen geïsoleerd is en de beganegrondvloer vormt van de woning. Bouwvakkers kunnen daar gewoon overheen lopen om het platform verder in elkaar te zetten.

‘We waren op zoek naar een systeem dat heel makkelijk in elkaar te zetten is. Het is letterlijk lego op het water’, zegt De Graaf. ‘Zeker voor de buitenlandse markt moet je een systeem hebben dat makkelijk toepasbaar is. Wij maken blokjes op het water aan elkaar vast en leggen daar de vloer op. Zo kunnen we direct op het water bouwen, waardoor je geen dure voorzieningen zoals kranen of droogdokken nodig hebt.’

Bluelands kan zijn platform in principe in iedere vorm en afmeting maken, ook voor grotere, complexe bouwprojecten. ‘Daardoor wordt de opschaling van drijvend bouwen mogelijk. We kunnen drijvende appartementencomplexen van meerdere lagen bouwen. Dat was tot voor kort lastig. Daardoor kun je grotere aantallen bouwen voor diverse doelgroepen. Dus niet alleen een drijvende woning op het water voor rijke mensen, maar ook sociale woningbouw en starterswoningen. We zijn nu bezig om dat marktsegment open te breken. Het is niet erg dat de eerste generatie drijvend bouwen voor de rijkere doelgroep was, maar nu hebben we de technologie doorontwikkeld, zodat het bereikbaar wordt voor iedereen’, zegt hij.

Woningnood opgelost met drijvend bouwen

Ongeveer 10 procent van Nederland bestaat uit binnenwater. Van rivieren en meren, tot plassen en kanalen. Bluelands zegt daar minder dan 3 procent van nodig te hebben om de benodigde 900.000 woningen tot 2030 te kunnen bouwen en zo de woningnood op te lossen. Twee derde wordt betaalbare woningbouw in het middensegment en een derde sociale woningbouw voor corporaties. Dat kan omdat bouwen op grotere, drijvende platforms van Bluelands minstens 20 procent goedkoper is dan op betonnen caissons, waar momenteel de meeste drijvende woningen op gebouwd worden.

Op het land gaan we volgens De Graaf de ruimte voor al die woningen niet vinden. ‘Iedere vierkante meter heeft al een bestemming of het zit in iemands achtertuin, waardoor het moeilijk wordt. Het water is veel minder ontwikkeld dan het land. Niet al het water heeft een hoge natuurwaarde of een transportfunctie. Er zitten ook verlaten oude havenbekkens bij, grindgaten of zandwindplassen. Wij hebben maar een heel klein stukje nodig’, zegt hij.

Een drijvende woning stuit volgens hem op minder complexe ruimtelijke ordeningsprocedures. Vaak is alleen een ligplaatsvergunning of toestemming om te bouwen nodig. ‘Land is duur, maar water is goedkoop en soms zelfs gratis’, zegt De Graaf.

Platform maakt duurzame houtskeletbouw mogelijk

Bluelands levert het drijvende platform, maar bouwt de woningen niet zelf. Daarvoor werkt de startup samen met aannemers, projectontwikkelaars en bouwers die bijvoorbeeld kant-en-klare, prefab, modulaire woningen uit de fabriek bouwen. Vooral houtskeletbouw met biobased materialen. ‘Die zijn bij uitstek geschikt om op ons platform te bouwen’, zegt De Graaf.

Bluelands maakt zoveel mogelijk gebruik van gerecycled materiaal. Omdat het platform niet volledig van beton is en er met lichtere gewichten op gebouwd wordt, gebruikt deze methode veel minder beton dan bestaande woningen. Aangezien beton verantwoordelijk is voor 8 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, maakt dat de bouw van de drijvende woningen een stuk duurzamer.

 

Directeur en medeoprichter Rutger de Graaf wil met de drijvende platforms van Bluelands de woningnood oplossen. Credits: Bluelands

Directeur en medeoprichter Rutger de Graaf wil met de drijvende platforms van Bluelands de woningnood oplossen. Credits: Bluelands

Water komt van vier kanten

Daarnaast lossen de drijvende woningen nog een ander klimaatprobleem op: zeespiegelstijging. De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag over de aansprakelijkheid van industriële landen voor klimaatverandering, zette nog eens de schijnwerpers op de eilandstaten in de Stille Oceaan die door de zeespiegelstijging onder water dreigen te raken. Dat soort landen wil Bluelands ook gaan helpen met zijn drijvende woningbouwtechnologie.

Maar ook Nederland krijgt te maken met de gevolgen van zeespiegelstijging. De komende decennia kunnen hogere dijken het stijgende zeewater nog buiten houden, maar door hevigere regenbuien stijgt ook het waterpeil van rivieren en andere wateren. ‘Water komt van vier kanten. Niet alleen van de zee, maar ook van de rivier, uit de lucht en uit de grond. Dat speelt in Nederland en in andere landen. Daarom wordt wat wij doen steeds belangrijker’, zegt De Graaf. ‘Wij willen met onze technologie graag helpen.’

Voor half miljoen aan aandelen uitgegeven

Bluelands is een spin-off van Blue21, het ingenieurs- en architectenbureau dat al achttien jaar drijvende steden ontwerpt en bekend is van projecten als het drijvend paviljoen in Rotterdam en de waterwoningen in de Harnaschpolder in Delft. Beide bedrijven zijn gevestigd in de Buccaneer in Delft. Bluelands bouwde zijn eerste pilot van het drijvende platform daar in de buurt, in The Green Village van de TU Delft. Daarop staat een klein kantoor.

‘Door de jaren heen is Blue21 steeds meer een technologiebedrijf geworden’, zegt De Graaf. ‘We hebben onze eigen software, we investeren in het buitenland en zitten in een joint venture voor grootschalige drijvende kuststeden. We zijn dus eigenlijk geen ingenieurs- en architectenbureau meer. Daarom hebben we Bluelands ondergebracht in een aparte dochteronderneming.’

Om Bluelands te laten groeien als zelfstandig bedrijf en het drijvende platform overal ter wereld te kunnen verkopen, is de startup een zogeheten sharefunding-campagne begonnen op platform eyevestor. Daarmee wil het voor 500.000 euro aan aandelen uitgeven. De voorinschrijving is begonnen en de verkoop start binnenkort.

Van die vijf ton wil de startup een professionele organisatie optuigen die marktpartijen, overheden en corporaties gaat benaderen en demonstratieprojecten gaat uitvoeren. Bluelands werkt nu al mee aan projecten als De Drijvende Kracht in Zwolle, waar het grootste drijvende appartementencomplex ter wereld moet komen, en de drijvende, modulaire woningen van WeFloat. In 2029 moet het bedrijf al een omzet van 10 miljoen bereiken.

Lees ook:

Dankzij AI zijn beschermde oceaanreservaten niet langer te groot om in de gaten te houden

Beschermde oceaangebieden blijken in de praktijk daadwerkelijk beter beschermd dan niet-beschermde gebieden. Die conclusie klinkt misschien voor de hand liggend. Toch is de bevinding een primeur en bovendien hoopgevend.Want ondanks dat maar een klein deel van de oceanen in een bepaalde mate beschermd is (minder dan 8 procent, waarvan bijna de helft strikt beschermd), blijkt het in de praktijk bijzonder ingewikkeld om te controleren of deze oceaanreservaten daadwerkelijk vermeden worden door bijvoorbeeld illegale vissersboten. Het is simpelweg onmogelijk om alle beschermde oceanen met patrouilleboten in de gaten te houden. Maar de snelle vooruitgang op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) in combinatie met satellietdata brengt daar verandering in. Beschermde oceanen vermeden door visserij Een groep wetenschappers, ondersteund door het initiatief Pristine Seas van National Geographic, liet zien dat het overgrote deel (ruim 78 procent) van de strikt beschermde oceaangebieden vermeden wordt door de visserij. Daarmee toonden ze aan dat mariene reservaten daadwerkelijk gerespecteerd worden en niet slechts een papier werkelijkheid zijn. Ze presenteerden hun resultaten in vaktijdschrift Science.‘Strikt beschermde mariene gebieden ontmoedigen illegale visserij. Hierdoor zijn vissen binnen deze gebieden veel talrijker, produceren ze meer nakomelingen en helpen ze om omliggende gebieden aan te vullen,’ zegt Enric Sala, medeauteur van de studie en oprichter van Pristine Seas. Dat betekent ook dat de visserijsector juistprofiteert van het naleven van de regels, benadrukt hij. Combinatie van AI en satellieten De wetenschappers combineerden GPS-gegevens van schepen met satellietbeelden en AI-modellen om schepen in en rond strikt beschermde gebieden te identificeren. Elke dataset op zichzelf heeft blinde vlekken, maar door ze te combineren kregen de onderzoekers een volledig beeld van menselijke activiteit op zee. Bovendien kunnen overheden deze gegevens gebruiken om schepen beter te volgen en te voorspellen waar illegale activiteit kan plaatsvinden. Op die manier kunnen patrouilleschepen doelgerichter ingezet worden. Beperkt beschermde status is niet voldoende Illegale visserij is een groot probleem voor zowel kwetsbare ecosystemen als van visserij afhankelijke kustgebieden. Overbevissing bedreigt de biodiversiteit, maar zorgt er ook voor dat lokale vissers economische kansen missen. Meer beschermde gebieden kunnen zowel mens als natuur helpen. Daarbij benadrukken de wetenschappers dat het belangrijk is dat oceaangebieden een strikt beschermde status krijgen. Wordt een gebied slechts beperkt beschermd, bijvoorbeeld doordat illegale visserij gedurende bepaalde periodes gedoogd wordt, dan verdwijnen de voordelen. Lees ook:‘Moratorium op diepzeemijnbouw kan oceanen pas echt beschermen’ Nieuw onderzoek wijst uit: 75 procent plastic afval in Stille Oceaan is afkomstig van visserij Opmerkelijk: leidt CO2-uitstoot tot groenere oceanen?