Rianne Lachmeijer 21 februari 2022, 08:00

“Het perfecte kantoor bestaat niet”

Ruim opgezet, veel planten en muren, plafonds en vloeren die geluid absorberen. Sophie Schuller en Gerda Stelpstra van Cushman & Wakefield testen in hun nieuwe kantoor – dat vandaag opent – hoe het kantoor van de toekomst eruitziet. Data en diversiteit vormen daarbij de sleutel. Want techniek weet beter wat jij fijn vindt, dan jijzelf.

Pds2a cushman wakefield kantoor van de toekomst Het kantoor van de toekomst bevat veel planten en biedt verschillende soorten werkplekken.

“We groeiden op met het idee dat je succesvol bent als je werkt, geld verdient en een huis kunt kopen. Dat model zorgt ervoor dat mensen hun leven in de laatste twee uur van de dag persen. Vooral de jongere generaties wijzen dat idee van succes volledig af”, zegt neuropsychologisch onderzoeker Sophie Schuller. Zij denkt dat Covid-19 mensen onverbloemd op de feiten drukte. Het deed mensen nadenken over wat zij écht belangrijk vinden. In het leven en in een baan.

Het nieuwe werken

Haar collega Gerda Stelpstra (antropoloog) valt haar bij. Vroeger was een ‘Wolf of Wall Street’ levensstijl het toonbeeld van succes: in een strak pak zoveel mogelijk geld verdienen. “Voor de huidige generatie zijn het de witte stranden van Bali.” Overal ter wereld je laptop openklappen en werken wanneer het jou uitkomt. Dat is het nieuwe ideaal.

Wat betekent dat voor de manier waarop we werken? Die vraag intrigeert Schuller en Stelpstra. Zij werken als neuropsychologisch onderzoeker en antropoloog bij vastgoedadviseur Cushman & Wakefield. “Onze klanten vragen ons vaak wat de ideale werkomgeving is”, zegt Stelpstra. In hun nieuwe kantoor onderzoeken ze die vraag. Stelpstra geeft alvast een disclaimer: “Het perfecte kantoor bestaat niet.”

De ideale werksituatie

Stelpstra legt de uitdagingen uit aan de hand van haar eigen situatie. Op dit moment werkt ze in de lunchruimte in het nieuwe kantoor, omdat ze daar een fysieke meeting had. Straks haalt ze de kinderen van de crèche. Daarna werkt ze thuis verder. Morgen werkt ze in het Amsterdamse kantoor. “Ik heb geen sterke voorkeur voor een van deze locaties. Het hangt af van wat ik doe. Dat maakt het extra ingewikkeld om te bepalen wat de ideale werksituatie is. Want je hebt te maken met individuele voorkeuren die per moment van de dag verschillen.”

Zo vinden mensen een lawaaierig kantoor vervelend, maar werken ze wel graag in een luidruchtig koffiecafé. Het geluid is dus niet perse het probleem, meer het soort geluid. Een collega die naast je aan het bellen is bijvoorbeeld. Het probleem is dat je meeluistert en je daardoor niet kan concentreren op je eigen werk. Hetzelfde geldt voor zitplekken. Bezettingsonderzoeken voor Covid-19 tonen dat kantoren gemiddeld niet meer dan 41 procent gevuld waren. Nu zijn kantoren vaak nog leger. Toch hebben mensen het gevoel dat er geen plek is. Dat komt doordat de plekken die er zijn niet aansluiten bij hun behoefte. Met die inzichten in het achterhoofd is het nieuwe kantoor van Cushman en Wakefield ingericht. “Ons nieuwe kantoor is echt een voorbeeld van hoe een toekomstige werkplek eruit zou moeten zien”, vindt Stelpstra.

Het kantoor van de toekomst

Het kantoor is ruim opgezet, bevat veel planten en heeft muren, plafonds en vloeren die geluid absorberen. Het kantoor voldoet aan de hoogste Well-standaarden. Dat is een keurmerk dat de gezondheid in gebouwen meet en monitort. “De luchtkwaliteit is behoorlijk goed”, weet Stelpstra. Hoewel veel kantoren niet aan deze standaarden voldoen, ziet Stelpstra dit soort zaken als de basisvoorwaarden van een kantoor. Wat hun kantoor daarom in haar ogen vooral onderscheid, is de diversiteit aan zitplekken. Een ruim atrium, stilteplekken, samenwerkgebieden, een werkcafé en een externe ruimte voor meetings. Het is er allemaal. Tot slot wordt er data verzameld. Dat is waar de passie van Schuller ligt. “Wat je niet meet, kun je niet verbeteren”, vindt zij.

De kracht van data

Net als Stelpstra weet Schuller dat vragenlijsten afnemen bij medewerkers niet een compleet beeld oplevert. “Veel advies is gebaseerd op enquêtes. Dus wat medewerkers ons vertellen. Maar de neuropsychologie en onderzoek naar consumentengedrag vertellen ons dat mensen niet weten waarom ze denken wat ze denken.” Zij wil wetenschappelijke lessen introduceren in de ontwikkeling van goede werkomgevingen. En in het advies erover. “We gebruiken onszelf als proefkonijnen”, zegt Schuller blij.

Cushman & Wakefield kan de techniek controleren en twee plekken met elkaar vergelijken door op een van de twee een aanpassing te doen. “Hoe beïnvloeden luchtkwaliteit, verlichting, temperatuur en akoestiek cognitieve functies? Reageren vrouwen beter op een rode of een blauwe muur? Waar kunnen mensen zich beter concentreren? Werken verticale plantenmuren beter dan horizontale? We kunnen alles meten. Dat is er zo leuk aan.”

Advies met een wetenschappelijke basis

De lessen die Cushman en Wakefield hieruit trekt kan zij inzetten voor beter klantadvies. “We kunnen advies geven met een wetenschappelijke basis.” Schuller denkt dat dataverzameling de toekomst heeft. “Ik verwacht dat steeds meer bedrijven gaan vragen om data-gedreven oplossingen.” Zo kunnen bedrijven voldoen aan de wensen van de nieuwe generatie medewerkers. En ervoor zorgen dat ze een reden hebben om naar het kantoor te komen.

Een belangrijke voorwaarde voor het kantoor van de toekomst is dat het gebouw veranderbaar moet zijn. “Wat we vandaag nodig hebben, is niet wat we morgen nodig hebben. En wie hier vandaag werkt, is niet degene die hier morgen werkt. Dus het creëren van een omgeving die niet alleen vanuit een ontwerpperspectief flexibel is, maar ook vanuit een wetenschappelijk perspectief. Data geeft inzicht waarom een bepaalde kantoorsetting effectiever is. Dat is voor mij wat het kantoor van de toekomst maakt: flexibiliteit.”

“We hebben vastgoed nodig én we hebben de aarde nodig.” Hoe zijn die twee met elkaar te verenigen? Lees het nu.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

'Geluidsgolven wapen tegen algen en parasieten'

Hij wilde ondernemer worden. Dat was Yousef Yousef’s droom toen hij op zijn twaalfde vanuit Syrië met zijn moeder, broer en zus naar Nederland vluchtte. Die droom heeft hij inmiddels waargemaakt. Yousef is CEO van LG Sonic. Het bedrijf in Zoetermeer werkt met ultrasone boeien op zonne-energie die water zuiveren van algen. “Wat mij het meest raakte, is het besef dat we helemaal geen chemicaliën nodig hebben. Waarom gebruiken we die, als het niet hoeft?” Tot 2010 paste het bedrijf de technologie vooral toe bij consumenten: in vijvers en zwembaden. “De toenmalige CEO wilde ermee stoppen. We waren nagenoeg failliet”, zegt Yousef. “Die nacht heb ik besloten om het bedrijf te redden, want ik wist zeker dat er potentie in zat. Ik leende 20.000 euro van een neef. Daarna hebben we met het team keihard gewerkt om een andere doelgroep te vinden.” En dat is gelukt. LG Sonic is nu actief in 96 landen met kantoren in de Verenigde Staten, Dubai, Brazilië en Zoetermeer. “Nu ben ik ondernemer, zelfs een duurzame. Ik noem het double green, want je moet er wel geld mee verdienen. Ik geloof dat de combinatie van duurzaamheid en ondernemerschap de grootste impact heeft.” Geluidsgolven die algen weren Yousef werkt met LG Sonic aan het bestrijden van algen. En dat is nodig, omdat er wereldwijd te weinig zoetwater is, ziet Yousef. Zo’n 20 procent van de wereldbevolking heeft geen toegang tot schoon drinkwater. Door algen te bestrijden, hoopt LG Sonic die 20 procent naar beneden te brengen. Door toenemende temperaturen en klimaatveranderingen komt algenbloei in watervoorzieningen steeds vaker voor. En dat is schadelijk voor mens en natuur. Algen kunnen giftige stoffen afscheiden die voor huidirritatie, darm- en maagklachten zorgen. Voor het waterleven kunnen algenvelden verstikkend zijn, omdat ze geen zonlicht en voedingsstoffen doorlaten. Lees ook: Waarom algen de duurzame grondstof van de toekomst zijn Algen worden op dit moment vaak bestreden met chemische bestrijdingsmiddelen. Maar dat is vervuilend. De techniek van LG Sonic biedt een duurzaam alternatief: ze werken met een op zonne-energie aangedreven boei die een ultrasoon geluid uitzendt – net iets hoger dan dat wat wij kunnen horen. Algen vangen het geluid wél op en raken ervan in de war. Ze zinken naar beneden, waar ze geen zonlicht en voedingsstoffen meer hebben en sterven. Met behulp van satellietbeelden van NASA, ESA en met slimme algoritmes van LG Sonic houdt het bedrijf de algenbloei over de hele wereld in de gaten. Het bedrijf werkt nu vooral aan het vullen van de eigen database. Hiermee kunnen ze de waterkwaliteit steeds beter voorspellen. ‘Algen zijn masters of adaptation’ En dat voorspellen is een uitdaging, want algen zijn slim en passen zich continu aan. “Ze zijn de masters of adaptation”, zegt microbioloog en technisch directeur Lisa Brand. “Daarom moeten we ze steeds een stap voor zijn.” LG Sonic werkt daarom met meerdere geluidsprogramma’s die steeds een andere frequentie hebben. “Zo kunnen ze niet resistent worden”, zegt Brand. Er is veel vraag naar de beïnvloeding van geluidsgolven op ander waterleven. Maar de microbioloog ziet geen gevaar: “De geluidsgolven beïnvloeden echt alleen de algen."Algenbloei ziet eruit als een dikke, groene slijmlaag op het water.De techniek met geluidsgolven wordt niet alleen ingezet om algen te bestrijden. Zo ontstonden er een aantal jaar geleden twee spin-offs van LG Sonic die dezelfde techniek gebruiken. HydroVolta maakt met behulp van elektrodialyse, ultrasone geluidsgolven en membranen zout water zoet, en bestrijdt LiceSonic zalmluizen in viskwekerijen. Geluidsgolven tegen zalmluis en zout water Dat laatste is misschien nog wel het mooiste van wat LG Sonic heeft gebracht, vindt Yousef. Zalm in de winkel met een ASC-keurmerk is gekweekt in kweekvijvers. In de kweekvijvers komt geregeld zalmluis voor. Dat zijn parasieten die zich voeren met de huid, het vlees en het bloed van levende zalmen. “De zeeluizen worden vooral bestreden met chemicaliën waar levende zalmen doorheen moeten zwemmen. Dat is ontzettend pijnlijk en stressvol voor de vissen”, ziet microbioloog Brand. Lees ook: Israëlische start-up maakt plantaardige zalmfilet uit de printer “Zo’n 20 procent van de zalmen die wordt bestreden tegen zeeluis overleeft het niet”, zegt Brand. Nu blijkt dat ultrasone-geluidsgolven ook een middel zijn om deze beestjes te bestrijden. “Met behulp van geluidsgolven zorgen we ervoor dat zeeluizen zich niet meer hechten aan de huid van de zalm. We doden ze niet, maar voorkomen dat de zalm er last van heeft.” LiceSonic wordt nu in een viskwekerij in Noorwegen toegepast. “Als het aanslaat en het balletje gaat rollen, zien we een hoopvolle toekomst voor de zalmkwekerijen”, ziet Yousef. Dat scheelt een hoop dierenleed, maar ook een hoop milieuvervuiling afkomstig van antibiotica en chemicaliën die in het open water belanden.” Koningin Máxima op werkbezoek Yousef is naast CEO van LG Sonic ook voorzitter van Groene Groeiers, een initiatief van VNO/NCW waarbij duurzame ondernemers met elkaar kunnen praten over de uitdagingen van duurzaam ondernemerschap. Hij is blij dat koningin Máxima bij LG Sonic op bezoek kwam. Hij hoopt dat het bezoek van de koningin voor meer vertrouwen en geloofwaardigheid voor het bedrijf in het buitenland zorgt. "Als wij in andere landen vertellen dat de koningin bij ons op bezoek is geweest, opent dat deuren. Op die manier hopen we onze techniek uit te rollen over de hele wereld. De eerste stap is Zuid-Amerika, waar Máxima vandaan komt.” Lees ook: Waterschaarste in de landbouw: hoe houden we de watervoorraad op peil?Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.