Teun Schröder
20 juli 2022, 09:50

Glastuinbouw bespaart aardgas door CO2 en warmte van afvalenergiecentrale

Vorige maand werd bekend dat Project Osiris subsidie uit de SDE++-regeling krijgt. Het geld is bedoeld om glastuinbouwers in Steenbergen en in Dinteloord van warmte en CO2 te voorzien, afkomstig van een afvalenergiecentrale van PreZero. Jaarlijks scheelt dit miljoenen kubieke meters aardgas.

Adobe Stock 302220749 "Voor de aubergine is de CO2 uit de verbrandingsoven niet anders dan de CO2 uit de lucht. Je proeft er niks van." | Credits: Adobe Stock

“Vier jaar onderhandelen zorgde ervoor dat zestien partijen met elkaar voor langere tijd de samenwerking aangaan om de glastuinbouw drastisch te verduurzamen”, zegt aubergineteler Jan van Duijn. Als dit project in de loop van 2026 op volle toeren draait, besparen de tuinders jaarlijks 100 miljoen kuub aardgas. “Driekwart van onze totale vraag. Dat is een flinke bijdrage aan de ambitie om in 2040 als gehele sector klimaatneutraal te zijn.”

Alternatief voor aardgas

Project Osiris is een samenwerking tussen glastuinbouwers van Energie Cluster Steenbergen en Nieuw Prinsenland in Dinteloord, en afvalverwerker en recycler PreZero. De glastuinbouwers in Steenbergen en Dinteloord wekken nu zelf warmte en CO2 op met een warmtekrachtkoppeling. Deze draait op aardgas. De afvalenergiecentrale van PreZero in Roosendaal is een alternatief voor dat aardgas. “In onze centrale verbranden we huishoudelijk- en bedrijfsafval dat we niet kunnen recyclen, en zetten dat om in energie en andere producten”, zegt Ard-Jan Verpaalen projectmanager bij PreZero. “Hier komt restwarmte en CO2 bij vrij; beide waardevolle input voor de glastuinbouw.”

Lees ook: Nederland gaat bonenteelt aantrekkelijker maken

CO2 zuiveren

Na reiniging kan de afgevangen CO2 gebruikt worden om de gewassen in de kassen te laten groeien. “Stoffen die gevaarlijk zijn voor planten worden uit de CO2 gezuiverd”, zegt Van Duijn. “Voor de aubergine is de CO2 uit de verbrandingsoven niet anders dan de CO2 uit de lucht. Je proeft er niks van.”

Leidingen leggen

De afgelopen jaren verkende men binnen project Osiris hoe de verbinding tussen PreZero en de tuinders gelegd kon worden. Na een positieve haalbaarheidsstudie is sinds deze maand ook de SDE++-subsidie binnen en kunnen de werkzaamheden beginnen. “De komende periode moeten we de vergunningen regelen en ronden we de voorbereidingen af”, zegt Harry op ’t Ende, projectmanager van Osiris. “Ook moeten we de tracékeuze vaststellen; de leidingroute van de afvalenergiecentrale naar de glastuinbouwgebieden.”

Lees ook: Bos in Nederland wordt diverser, maar krimpt wel

“Je wilt natuurlijk de kortst mogelijke route aanhouden”, gaat Op ’t Ende verder. “Maar in de praktijk zullen we hier van afwijken omdat je bijvoorbeeld langs waterwegen en ondergrondse obstakels heen gaat. Soms kun je dicht onder de oppervlakte blijven en soms moet je boren. Dit traject verkennen we nu al met de aannemer, zodat we straks niet voor onnodige verrassingen komen te staan.”

Duurzame glastuinbouw

Een kwart van de CO2-uitstoot van de afvalenergiecentrale wordt straks met project Osiris afgedekt. Maar in de toekomst is het goed mogelijk dat nog meer telers uit de regio op het leidingennetwerk worden aangesloten. “We focussen nu op de twee clusters in Steenbergen en Nieuw Prinsenland”, zegt Van Duijn. “Maar hopelijk worden andere nabijgelegen telers ook enthousiast als ze de ontwikkelingen van Osiris zien.”

In 2023 hoopt Osiris met de bouw en installatie te beginnen, waarna het project eind 2025 in bedrijf gaat. Eerst gefaseerd, maar daarna op volle toeren. In de loop van 2026 draait project Osiris dan op volledige capaciteit.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

‘Nagenoeg onzichtbare’ zonnecel uit Japan

Hoewel transparante zonnecellen langer bestaan, ging de transparantie nooit verder dan 70 procent. In de praktijk betekent dit dat het glas altijd een beetje verkleurd lijkt. De apparatuur die nodig is om zon om te zetten in elektriciteit is immers niet heel doorschijnend en ‘vervuilt’ daarmee het glas. Maar Japanse onderzoekers van de Tohoku-universiteit combineerden materialen op een slimme manier om meer doorzichtigheid te krijgen. Indiumtinoxide is een transparante elektrode en wolfraamzwavel werkt als fotovoltaïsche cel, die zonlicht omzet in stroom. Beide materialen zijn doorzichtiger dan wat we nu doorgaans gebruiken. Bijna doorzichtig en hoog vermogen Dat leidt, in theorie, tot een cel die 79 procent van het licht doorlaat. Maar werkt de cel dan wel goed als zonnepaneel? Jazeker. De onderzoekers denken dat, als ze alle omstandigheden zouden perfectioneren, er 420 picowatt (een picowatt is een biljoenste watt) vermogen uit een vierkante centimer kan komen. Voor silicium-zonnecellen geldt dat een vierkante meter zo’n 200 watt vermogen oplevert. Lees ook: Transparante zonnecellen maken kas energieneutraal Voorlopig is dit alles nog vooral theorie. Want in de praktijk is het nog lang niet zo ver. In feite hebben de onderzoekers alleen laten zien dat de combinatie van materialen die ze gebruiken kán werken. En dat, als je alles optimaal in elkaar steekt op grotere schaal, je indrukwekkende cijfers kunt krijgen. Realistisch? Maar de route van theorie in het lab naar praktijk op het dak is lang en vol met verliezen van efficiëntie. Daar komen ook nog de kosten bij; er is een reden dat men doorgaans geen (relatief) zeldzame metaalcombinaties gebruikt voor zonnepanelen. Silicium is zo goedkoop en kan op zo’n grote schaal gemaakt worden, dat het lastig concurreren is. Dus morgen je ruimten vervangen door doorzichtige zonnepanelen, dat zit er niet in. Maar met dit soort onderzoek wordt zoiets in de toekomst wel mogelijk. Uiteindelijk moet de wetenschap toch kruipen, voordat het bedrijfsleven een uitvinding kan laten sprinten richting een duurzamere wereld.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.