Greenpeace analyseerde 109 internationale routes. Het gaat om trajecten binnen Europa onder de 1.500 kilometer, tussen steden die zowel een treinstation als een internationaal vliegveld hebben. Slechts 39 procent van de geanalyseerde routes over de grens was op de meeste dagen goedkoper met de trein dan met het vliegtuig.
Dat terwijl de verschillen in klimaatimpact enorm zijn, benadrukt de milieuorganisatie. Vliegen kan tot wel 80 keer meer impact op het klimaat hebben dan een treinreis, vooral in het geval van korte vluchten. Daarbij zijn ook aspecten als stikstofuitstoot meegerekend. Kijk je puur naar de CO2-uitstoot, dan is het verschil kleiner, maar nog steeds significant. Zo stoot een vlucht van Amsterdam naar Parijs zo’n 119 kilo CO2-equivalent uit, ten opzichte van 11,5 kilo voor de nog geen vier uur durende treinreis.
Geen btw op vliegtickets
Het verschil in prijzen tussen trein en vliegtuig komt met name door verschillen in belastingen. Zo wordt er geen btw geheven op vliegtickets en zit er geen accijns op kerosine. Bovendien betalen overheden in Europa miljarden jaarlijks miljoenen euro’s subsidies aan vliegvelden, waar vliegtuigmaatschappijen van profiteren.
Spoorwegmaatschappijen betalen wel belasting over treintickets (in Nederland is dat 9 procent) en betalen vaak veel om van het spoor gebruik te mogen maken. Dus waar de kosten per kilometer van treinreizen toenemen, als je langere afstanden aflegt, geldt dat voor vliegreizen nauwelijks, ziet Greenpeace.
Daarbij zijn er grote verschillen tussen landen en trajecten. In de Baltische staten is de trein volgens Greenpeace altijd goedkoper dan het vliegtuig, terwijl vanuit Frankrijk vrijwel alle internationale trajecten (95 procent) goedkoper zijn per vliegtuig.
Het traject tussen Barcelona en Londen vertoont het grootste prijsverschil tussen de twee opties. Op die route betaal je slechts 15 euro voor het vliegtuig, tegenover bijna 400 euro voor de trein.
Uitstoot zakelijk vliegen neemt af
Er is wel een kleine verbetering zichtbaar ten opzichte van 2023, toen Greenpeace grotendeels dezelfde routes analyseerde. Het aandeel van routes waar treinreizen per negen dagen ten minste in zes gevallen goedkoper was, is gestegen van 27 procent naar 41 procent. Deze verbetering heeft te maken met zowel betere treinverbindingen als minder extreem goedkope vluchten van lowbudgetmaatschappijen.
Ook zakelijk reizen kent een positieve trend, bleek eerder dit jaar uit onderzoek van Natuur & Milieu. De organisatie analyseerde de CO2-uitstoot van zakelijke vliegreizen door 47 grote Nederlandse bedrijven. Wat bleek: de totale uitstoot van bedrijven die daarover rapporteren is tussen 2019 en 2023 met gemiddeld 36 procent gedaald. Koploper is ABN AMRO. De bank rapporteert transparant, stelt reductiedoelen en heeft de CO2-uitstoot van zakelijk vliegen in vier jaar tijd met 43 procent verminderd. Ingenieursbureau Antea rapporteerde zelfs een afname van 90 procent, maar heeft dan weer iets minder ambitieuze doelen.
De consultancy-, finance- en ingenieurssector presteren over het algemeen goed op minder vliegen, terwijl bedrijven in de bouw & offshore en industrie achterblijven. Tata Steel en Van Oord hebben bijvoorbeeld juist een toename van emissies, zag Natuur & Milieu. Zakelijke vliegreizen zorgen voor ongeveer een derde van de CO₂-uitstoot van de luchtvaartsector.
De gemiddelde afname van het aantal vliegreizen komt deels doordat bedrijven vaker voor de trein kiezen. Maar ook online vergaderen heeft sinds de coronapandemie een hoge vlucht genomen. Natuur & Milieu merkt op dat de meeste grote bedrijven (34 van de 47) geen specifieke reductiedoelen hebben voor zakelijk reizen, maar dat ‘een groot deel’ van de bedrijven zegt aan de daling door corona vast te willen houden.
Lees ook:
- NRG2fly pioniert met laadnetwerk voor de luchtvaart: ‘We gaan belachelijk veel vliegen, maar wel elektrisch’
- Hoe ziet Schiphol er in 2050 uit? ‘Ook dan is vliegen nog niet klimaatneutraal’
- Changemaker Sacha Göddeke-Mulder (NS): ‘Als je elke dag met de trein reist, weet je dat we niet zo vaak stilstaan’
