Rianne Lachmeijer 09 november 2022, 08:30

Drie tips voor bedrijven die iets aan klimaatadaptatie willen doen

Klimaatverandering is niet meer iets dat ver in de toekomst ligt, maar vormt vandaag de dag al een risico. Niet alleen voor kleine eilandjes in de Grote Oceaan, maar ook voor jouw bedrijf. In Koplopers zet Sabrina Helmyr, sectorleider waterschappen bij Arcadis, drie uitdagingen én kansen op een rij voor bedrijven die aan de slag willen met klimaatadaptatie.

Adobe Stock hand van iemand in pak steekt boven water uit met bordje in de lucht waarop help staat Water, hitte en droogte zijn volgens Sabrina Helmyr van Arcadis dé thema's waar bedrijven oplossingen voor moeten vinden. | Credits: Adobe Stock

De voorbereidingen van landen op de gevolgen van klimaatverandering laten vooralsnog te wensen over. Dat stelt het VN-Milieuprogramma in een recent rapport. Maar hoe zit het met het bedrijfsleven? Bedrijven die zich goed willen voorbereiden doen er volgens Sabrina Helmyr, sectorleider waterschappen bij Arcadis, goed aan om op de volgende drie thema’s te focussen.

Lees meer over het rapport ‘Adaptation Gap Report: Too Little, Too Slow’ in dit artikel: Landen lopen hopeloos achter met klimaatadaptatie, stelt dit nieuwe VN-rapport.

1. Water: zorg voor schotten en opvang

Elke gemeente heeft een kaart gemaakt waarop staat waar het water naartoe loopt als het hard regent. Helmyr raadt bedrijven aan om die kaart op te vragen om te zien of het water hun kant opkomt. “Als het jouw kant op komt kijk dan hoe je het terrein rondom jouw bedrijf kunt inrichten.” Als voorbeeld noemt zij de plaatsing van schotten en de creatie van plekken die kunnen vollopen zodat er tijdelijke wateropvang ontstaat.

Change Inc. sprak Helmyr eerder over de zeespiegelstijging. “Is het houdbaar om in de Randstad te blijven wonen of moeten we toch wat meer naar het Oosten?” Lees het hier.

2. Hitte: voorkom oververhitting op een duurzamere manier

“We hebben natuurlijk de afgelopen jaren al vaker hele hete periodes gehad”, zegt Helmyr. Aangezien zij verwacht dat dit vaker gaat gebeuren, raadt zij bedrijven aan om na te gaan waar hun risico’s op dat vlak zitten. Zijn het de arbeidsomstandigheden voor werknemers of zitten de risico’s vooral in de processen? Het is belangrijk om dat in beeld te hebben.

Helmyr komt met een voorbeeld uit de levensmiddelenindustrie: bier. “Bierflesjes afvullen in de fabriek komt heel nauw. Als het veel te heet is, dan zet dat bier uit en dan zit er dus minder bier in je flesje.” Tijdens hete periodes in het verleden is dat al gebeurd. Handig dus om te hoge temperaturen in de fabriek te voorkomen. Maar hoe?

Een airco klinkt misschien als een logische keus, maar is slecht voor het milieu. Zo gebruikt een airco vijftien keer meer stroom dan een ventilator en bevat een airco fluorkoolwaterstoffen. Bedrijven die last hebben van hitte kunnen in plaats van een airco ook voor een duurzamere methode kiezen zoals een wit dak, een groene gevel of koelen met een warmtepomp.

Lees meer: Zo blijft je huis en kantoor koel zonder airco

3. Droogte: ga op zoek naar alternatieven voor drinkwatergebruik

“We horen het natuurlijk vooral bij de boeren op de akkers dat er te weinig water is voor de gewassen. Maar er zijn natuurlijk ook in je bedrijf processen waar je veel water voor moet gebruiken” zegt Helmyr. Zij raadt bedrijven aan om zich voor te bereiden op een bericht van de drinkwaterbedrijven dat zij de drinkwatertoevoer terugschroeven tijdens droge zomers. “Kun je dan alternatieven zoeken?” Om risico’s te verkleinen kan een bedrijf bijvoorbeeld kiezen voor waterbesparingsmaatregelen of -opslag. Dat laatste kan dubbele winst opleveren: opslag van water tijdens een regenbui kan tijdens droogte wellicht hergebruikt worden.

Luister onderstaande aflevering van Koplopers voor meer klimaatadaptie. Zo is ook landschapsarchitect Steven Depla te gast. Hij maakte een casino in een duin en werkt nu aan terpen in de Nederlandse bollenstreek. Maar verliezen we met al die oplossingen niet de urgentie om wat aan de opwarming van de aarde te doen? Luister nu hoe Depla en Helmyr daarover denken:

Suncom Energy, winnaar Industry Innovators Award 2022: ‘Wij bouwen de eerste zon-thermische energiecentrale van Nederland’

“We merken bij TKI Energie en Industrie meer en meer dat er radicale innovaties en doorbraak-technologieën nodig zijn om de klimaatambities voor 2050 te behalen”, zegt Rob Kreiter, directeur TKI Energie & Industrie, over de award. “We verwachten de aankomende jaren dan ook veel van bedrijven zoals de finalisten van vandaag, waar we steeds vaker mee samenwerken. Zij hebben de innovaties in handen die de verduurzaming van de industriesector verder brengen.” Tijdens de ISPT-conference 2022 van het Institute for Sustainable Process Technology, op dinsdag 8 november in Amersfoort, kregen drie finalisten van de Industry Innovators Award 2022 de kans om een pitch te geven. Ze hadden vier minuten de tijd om de vakjury én het publiek te overtuigen van hun potentiële gamechanger. De drie finalisten waren: Suncom Energy, Alucha Works en Energy21.De vakjury De jury van de Industry Innovators Award 2022 bestond uit drie vakkundige juryleden: Sascha Kersten, professor Sustainable Process Technology aan de Universiteit van Twente;Hans van der Spek, programmamanager Energie, Duurzaamheid en Circulariteit bij FME;Wridzer Bakker, voorzitter van kennisnetwerk NL Guts.1. Zon-thermische energiecentrale op kleine schaal Je hebt ze vast weleens gezien op een foto of video: grote velden waar honderden parabolische spiegels opgesteld staan om zonlicht te concentreren en een vloeistof op te warmen, die de warmte ook vasthoudt. Deze vorm van energieopwekking wordt ook wel Concentrated Solar Power (CSP) genoemd en het neemt veel voordelen met zich mee. Volgens Suncom Energy, één van de finalisten van de Industry Innovators Award, is de technologie twee keer goedkoper dan zonnepanelen, vergt het drie keer minder land, zijn er uitsluitend niet-schaarse en recyclebare materialen voor nodig én beschikt het over inherente energieopslag. Tot op heden bestaan deze zon-thermische centrales alleen op grotere schaal, maar Suncom Energy slaagde erin om ze ook op kleine schaal beschikbaar te maken. Daardoor kan Concentrated Solar Power ook ingezet worden voor stadsverwarming, glastuinbouw, in de chemiesector of zelfs bij de lokale bakker. Met andere woorden: met Concentrated Solar Power op kleine schaal maakt Suncom Energy de technologie op veel grótere schaal beschikbaar. 2. Circulair calciumcarbonaat Calciumcarbonaat is een essentieel mineraal voor veel industrieën. Het wordt bijvoorbeeld als vulmiddel of extender gebruikt in producten als papier, verf, plastics, rubber, tapijten noem maar op. Alleen in Europa wordt jaarlijks al 53 miljoen ton van het mineraal gebruikt en tot op heden is dat een volledig lineaire business. Alucha Works heeft een manier in handen om calciumcarbonaat terug te winnen uit papierslib, de grootste afvalstroom van de papierindustrie (9 miljoen ton per jaar in Europa). Het teruggewonnen mineraal kan vervolgens weer hoogwaardig ingezet worden in allerlei producten. Alucha Works noemt dat herwonnen product Circular Calcium Carbonate, of kortweg CCC, en verwacht er veel impact mee te maken. Het is namelijk een manier om de vraag naar primaire grondstoffen terug te dringen en de transitie naar een circulaire economie te versnellen. De start-up bouwt momenteel een eerste, kleinschalige fabriek, die eind 2022 zijn deuren opent. In 2024 moet een fabriek gereed zijn die op commerciële schaal CCC produceert. 3. Energie managen = energie besparen Volgens start-up Energy21 biedt data een schat aan kansen op het gebied van energiebesparing en CO2-reductie. Maar om die kansen te kunnen grijpen, moeten bedrijven eerst ‘in control’ zijn over álle aspecten van hun energiehuishouding. En dat is (zeker voor de procesindustrie) geen gemakkelijke opgave. Een solide ‘databasis’ en datamanagementplatform is dan ook onmisbaar. Energy21 biedt dat, in de vorm van het Energy Management Optimisation System. De tool stelt energiemanagers in staat om allerlei data bij elkaar te brengen en slim te gebruiken. Bij launching customers van Energy21, zoals industriecluster BASF in Antwerpen, werden bijvoorbeeld al forse CO2-reducties behaald door energie-assets en productie-units slim op elkaar af te stemmen. And the winner is… De jury prees alle drie de finalisten, maar Suncom Energy sleepte uiteindelijk de award in de wacht. Ook het publiek koos voor de veelbelovende startup. Henk Arntz, oprichter en CEO: “Heel gaaf dit, we zijn hier echt blij mee. We hopen zo snel mogelijk de eerste zon-thermische energiecentrale van Nederland te bouwen en zijn ervan overtuigd dat het gaat lukken. Er is enorm veel interesse vanuit veel uiteenlopende bedrijven om hiermee aan de slag te gaan, van bakkerijen en limonadefabrieken tot sauna’s en stadsverwarming. En het goede nieuws is: voor al die doeleinden hebben wij een hele goede businesscase.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.