André Oerlemans
04 juni 2025, 14:00

Deze Nederlandse start-up gaat overal in de wereld drinkwaterschaarste oplossen

De wereld kampt met groeiende waterschaarste. Meer dan 2 miljard mensen hebben geen toegang tot schoon drinkwater. Veel landen zijn daarom afhankelijk van dure, energieslurpende ontziltingsinstallaties. Aestuarium gaat dit probleem oplossen met nieuwe biotechnologie: bacteriën die met zonlicht en CO2 op een goedkope, energiezuinige manier drinkwater maken uit zeewater.

Aestuarium Mathis Ben Harira en Neha Silva willen met Aestuarium de waterschaarste in de wereld oplossen | Credits: Upstream/Getty Images

De Nederlandse start-up is momenteel subsidieverstrekkers en investeerders aan het benaderen om in september een investeringsronde voor een pilotfabriek te kunnen houden. Die fabriek komt in eerste instantie in Nederland te staan, maar het bedrijf richt zich in de toekomst vooral op het Midden-Oosten. Daar zijn honderden miljoenen mensen voor hun drinkwater aangewezen op ontzilting van zeewater en bestaat volgens het team van Aestuarium een enorme markt voor hun uitvinding. “Dit is de eerste biotech-oplossing voor deze sector”, zegt Chief Operating Officer en medeoprichter Neha Silva. “De sector focust nu vooral op het verminderen van het energiegebruik bij ontzilting van zeewater, maar dat lukt ze nog niet. Ons lukt dat wel.”

Groeiende vraag naar ontzilting

Slechts 1 procent van al het water op aarde is zoet. Nu klimaatverandering voor steeds meer droogte zorgt, is er een groeiende vraag naar ontziltingsinstallaties, die van zeewater drinkwater maken. Met name in het Midden-Oosten zijn de afgelopen jaren installaties
gebouwd die tot 1 miljard liter zeewater per dag kunnen ontzilten. Die maken meestal gebruik van omgekeerde osmose, waarbij zeewater onder hoge druk door membranen wordt geperst om het zout te verwijderen. Het nadeel is dat dit proces veel energie kost en dat er een zout afvalproduct overblijft: brijn. Dat is schadelijk voor planten en dieren en als het in zee wordt geloosd, dan veroorzaakt brijn milieuproblemen.

Bacteriën groeien op zonlicht en CO2

Aestuarium heeft een compleet nieuwe methode uitgevonden, die gebruik maakt van bacteriën die met speciale biotechnologie zijn behandeld. Die worden al gebruikt voor diervoeding en cosmetica en nu voor het eerst in de waterzuivering. Die bacteriën worden in een bak met zeewater geplaatst en blootgesteld aan groen licht. Daardoor absorberen ze het zout in het water en maken ze van zeewater zoet water. Daarna worden ze in een andere bak met gedemineraliseerd water blootgesteld aan rood licht. Daardoor laten ze het zout weer los. De bacteriën kunnen daarna opnieuw ingezet worden om zeewater te ontzilten. De bacterie groeit op zonlicht en CO2 uit de lucht, waardoor het proces ook nog eens CO2-neutraal is.

Minder energie en minder kosten

“Onze technologie gebruikt vijf keer minder energie en kost de helft in vergelijking met de beste ontziltingsalternatieven”, zegt Chief Technology Officer Mathis Ben Harira. “Wij willen de bestaande technologieën niet vervangen, maar ermee samenwerken. Energie bedraagt nu de helft van alle kosten van een grote ontziltingsinstallatie. Dat is een grote drempel, waardoor de technologie voor veel mensen ontoegankelijk blijft. Wij kunnen helpen om die kosten aanzienlijk te verminderen.”

In licentie verkopen

Aestuarium heeft patent aangevraagd op de technologie en bouwt op de Brightlands Smart Campus in Limburg aan een eerste pilotinstallatie die 50 liter zeewater per dag kan ontzilten. Daarna moet de eerste proeffabriek volgen. Het bedrijf is niet voornemens om wereldwijd zelf ontziltingsinstallaties te bouwen. In plaats daarvan wil Aestuarium de technologie in licentie verkopen aan grote waterbedrijven. De start-up heeft al contacten daarover met ’s werelds grootste ontziltingsbedrijf en een groot bedrijf in Nederland. Wie dit zijn mag Aestuarium nog niet zeggen. Ook gaat het bedrijf zelf in een eigen installatie de benodigde bacteriën produceren en die daarna leveren aan klanten.

Watertekort steeds groter

Watertekorten vormen wereldwijd een groeiend probleem. Zo waarschuwde de VN vorig jaar dat vanaf 2025 ruim 1,8 miljard mensen zullen lijden onder enorme watertekorten. Op dit moment hebben al 2 miljard mensen geen toegang tot schoon drinkwater. Klimaatverandering zal dat probleem vergroten. In 2030 zullen hierdoor 700 miljoen mensen op de vlucht slaan.

Ook in Nederland staat schoon drinkwater onder druk, stelde de Algemene Rekenkamer in mei dit jaar. Eerder waarschuwde het RIVM dat Nederland in 2030 met structurele drinkwatertekorten te maken krijgt. Dezelfde waarschuwingen komen inmiddels van de inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de Vereniging van Waterbedrijven (VEWIN) en de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli).

Studenten willen waterschaarste oplossen

Aestuarium is in 2023 opgericht door studenten biologie en biochemie aan de Universiteit Maastricht, waar het idee werd uitgewerkt. Doel van de jonge ondernemers is om een revolutie teweeg te brengen in de zuivering en ontzilting van water, door het gebruik van innovatieve biotechnologie. De oprichters willen de wereldwijde waterschaarste aanpakken door een betaalbare en efficiënte methode op de markt te brengen. De start-up wordt ondersteund door de Universiteit Maastricht, de Rabobank, waterkenniscentrum Wetsus en Brightlands Smart Campus in Limburg. Aestuarium was een van de genomineerden voor de NL Startup Competitie 2025 en mocht tijdens het Upstream festival in Rotterdam zijn uitvinding pitchen. “Het is onze missie om waterschaarste te beëindigen”, zegt Harira.

Lees ook:

Changemaker Lorenzo Engelen (Qarry): ‘Een duurzaam product kan alleen slagen als het ook prijsconcurrerend is’

Waarom zou ik als ondernemer een Qarry kopen? “Een Qarry is het bestelwagentje voor de slimme ondernemer. Het is een heel compact, elektrisch voertuig waar veel in past. Je kunt er makkelijk mee door steden manoeuvreren. En het is de goedkoopste optie in zijn klasse. Eigenlijk zit een Qarry ergens tussen een bakfiets en een kleine bestelbus in. Het is dus een soort brommobiel, waarmee je al met een brommerrijbewijs kunt rijden.” Hoe ben je op dat idee gekomen? “Ik kreeg het idee zo’n tien jaar geleden. Ik studeerde toen nog aan de TU Eindhoven en had een eigen bedrijfje waarmee ik probeerde duurzaam wegtransport aan te bieden. Als een van de eersten in Nederland had ik dus een elektrische bestelbus. Maar ik moest concurreren met bezorgdiensten die met goedkopere benzine- en dieselbussen reden. Het lukte me daarom niet om mijn bedrijfje op te schalen. Klanten kiezen namelijk nog altijd voor de goedkoopste optie.Dat frustreerde me, want ik wilde een bedrijf bouwen dat een bijdrage levert aan een betere, duurzame wereld. Ik realiseerde me toen dat een duurzaam product alleen kan slagen als het ook een kostenefficiënt product is. Elektrische bestelbussen moeten qua prijs gaan concurreren met brandstofbussen. Uit dat idee is Qarry ontstaan.” Tijdens je studententijd zag je dat de stadslogistiek er wat betreft duurzaamheid slecht aan toe is. Hoe is dat anno 2025? “Ik zie nog steeds grote problemen. Elektrische bestelbusjes zijn nog steeds heel erg duur. In sommige Nederlandse steden zijn er nu zero-emissiezones, waardoor ondernemers geforceerd zo’n dure bus moeten aanschaffen. De startprijs is vaak 40.000 euro. Voor kleine ondernemers is dat een enorm grote investering. Daarnaast speelt er in steden nog altijd de congestieproblematiek. Er is weinig ruimte om te laden en lossen en parkeren is ook erg lastig. Een bestelbus is dan niet de beste oplossing. Liever heb je iets kleiners, iets wendbaarders, waarmee je minder last hebt van het verkeer en het verkeer minder van jou.” Heb je last van de politieke onzekerheid die er momenteel heerst rond zero-emissiezones? “Ons voertuig is gebouwd om altijd goedkoper te zijn dan een brandstof-aangedreven variant. Dus of die zero-emissiezones er nu wel of niet komen, voor een ondernemer is het altijd interessanter om een Qarry te kopen. Ik heb er dus niet zo’n last van.” Hoe vind je het om een duurzame start-up te leiden? “Het is heel erg intens, maar het wordt met de jaren alleen maar leuker. Er gebeurt nu zó veel. De klanten worden groter en er komen steeds meer investeerders bij. Ook blijft ons team groeien met gemotiveerde mensen die elektrisch transport bereikbaar willen maken voor alle ondernemers in Europa. We zijn nu met zo’n dertig mensen in totaal. Dat creëert een enorm momentum binnen het bedrijf.” Alle ondernemers in Europa, zeg je. Je wil dus voorbij Nederlandse grenzen? “Qarry is Europees gecertificeerd, dus in principe mogen we door heel Europa verkopen. We hebben Bpost, de Belgische variant van PostNL, al als klant. Ook met bedrijven in Londen en Parijs ben ik in gesprek. Onze focus ligt nu voornamelijk nog op Nederland, maar in de toekomst zullen we zeker uitbreiden naar andere landen in Europa.” Wat is de grootste uitdaging waartegen je aanloopt? “Het vinden van de juiste mensen. Hoewel ons team groeit, blijft het door de arbeidskrapte moeilijk om aan goed personeel te komen. En dat is wel nodig, want de orders lopen heel snel op. Het gaat er niet alleen om dat mensen de juiste vaardigheden hebben, maar ook dat ze zich kunnen vinden in de bedrijfscultuur en gemotiveerd zijn om een flinke tijd mee te draaien.” Je bent nu zo’n zeven jaar CEO van Qarry. Zijn er kansen die je in die tijd gemist hebt? “Ik heb lang gebaald dat we tijdens de eerste jaren van Qarry, rond 2018, niet meer financiering hebben opgehaald. In die tijd was kapitaal namelijk zo goed als gratis. Om me heen zag ik start-ups echt enorm veel geld binnenhalen. Moet ik dat niet ook doen, dacht ik steeds. Maar ik zag dezelfde start-ups hun opgehaalde geld ook heel snel weer uitgeven. Veel zijn failliet gegaan, ook in het mobiliteitslandschap. Wij hebben natuurlijk ook financiering opgehaald, maar niet excessief veel. Achteraf ben ik daar blij mee. We hebben in het begin iedere euro moeten omdraaien en dat heeft ons geforceerd heel zorgvuldig ons verdienmodel in elkaar te zetten. Daardoor zijn we nu klaar om Qarry op te schalen.” Welke tip zou je geven aan andere duurzame ondernemers? “Het is eigenlijk een tip voor ondernemers in het algemeen: als je iets voor elkaar wil krijgen, dan moet je daar gewoon heel erg hard voor werken. In mijn geval is dat zeven dagen per week, volle bak. Laat je niet beïnvloeden door andere mensen en volg je eigen geloof. Op een gegeven moment gaat het balletje dan rollen en voor je het weet, ga je als een trein.” Met wie zou je graag nog eens samenwerken? “Eigenlijk vrijwel alle Nederlandse bedrijven die iets doen met last mile delivery. Dat kunnen horecabedrijven, retailers, postbezorgers, schilders, schoonmaakbedrijven of aannemers zijn. Onze markt is heel erg groot. Het liefst zien we al die bedrijven in een Qarry rijden.”Accelereer jouw duurzame transitie Zit jij midden in de duurzame transitie (of sta je nog aan het begin) en kun je wel wat inspiratie, hulp en kennis gebruiken? Kom op 1 juli naar Transition2025 in Amsterdam en laaf je aan de kennis en inzichten van pro’s en peers. De eerste sprekers zijn bevestigd, het belooft een wervelende dag te worden.Bekijk programmaLees ook:Changemaker Kitty Smeeten (Hands Off My Chocolate): ‘Wanneer je iets half doet, voeg je niet zo veel waarde toe’ Changemaker Joris Bijdendijk (Low Food): ‘De transitie moet stap voor stap; voor een rigoureuze ommezwaai is de consument niet klaar’ Changemaker Lizzy Butink (Dura Vermeer): ‘Ik ben in mijn element als ik tegen conservatieve gedachten in kan gaan’