Teun Schröder
05 december 2025, 10:00

Deze 5 Nederlandse mega-energieprojecten krijgen bijzondere status van de EU

De Europese Commissie publiceerde begin deze week een lijst van 235 cruciale projecten voor de energietransitie met een grensoverschrijdend karakter. Hiertussen staan ook vijf projecten die in Nederland moeten verrijzen. Change Inc. maakte een overzicht.

GettyImages-1339321343 (1) Door energienetwerken van landen met elkaar te verbinden kunnen pieken en dalen in het stroomnetwerk beter omgevangen worden. | Credits: Getty Images

De initiatieven op de lijst van de Commissie krijgen een aparte status vanwege een gemeenschappelijk belang. Hierbij gaat het om uitbreidingen van het stroomnet, elektriciteitsverbindingen tussen verschillende laden en waterstof- en CO2-corridors. Alle projecten komen onder bepaalde voorwaarden in aanmerking voor een Europese subsidiepot. Deze Nederlandse projecten worden door de EU als cruciaal gezien.

1. Stroomverbinding LionLink tussen Verenigd Koninkrijk en Nederland

De uitbreiding van grensoverschrijdende verbindingen tussen de stroomnetten van Europese landen is van groot belang voor het inpassen van de groei van groene stroom in het energiesysteem. Een van de ambities is om de elektriciteitsnetten van Nederland en het Verenigd Koninkrijk met elkaar te verbinden. Dit project heet LionLink en wordt onder andere overzien door Tennet.

Met een capaciteit van 2 gigawatt levert LionLink genoeg energie voor bijvoorbeeld de Provincie Zeeland. Door in te spelen op de verschillende tijdzones en energiemix van Nederland en het VK moet het met LionLink mogelijk worden om pieken en dalen in energieproductie op te vangen.

2. Offshore Hybrid Interconnector tussen Duitsland en Nederland

Een andere belangrijke stroomconnectie die gelegd moet worden is de interconnector tussen offshore windparken van Duitsland en Nederland in de Noordzee. Deze connectie is onderdeel van een veel groter plan om ook de offshore windparken van België en Denemarken met elkaar te verbinden. TenneT speelt een grote rol bij deze ambitie. De vier landen willen in 2030 65 gigawatt en in 2050 150 gigawatt aan offshore vermogen met elkaar verbinden.

Netwerk van offshore windparken in de Noordzee. Credit: TenneT

3. Hyperlink hydrogen connector tussen Duitsland en Nederland

Naast windenergie willen Duitsland en Nederland ook een waterstofverbinding aanleggen. Gasunie werk op dit moment aan een waterstofpijpleiding van zo’n 1.000 kilometer. Dit betekent voornamelijk dat bestaande aardgasleidingen worden omgebouwd en ‘waterstof-ready’ worden gemaakt.

Pijpleidingen Hyperlink 1 en 2 moeten de verbinding leggen tussen waterstof die in de Noordzee voor de Nederlandse kust wordt opgewekt en de industriegebieden in Hamburg, Bremen en Salzgitter. Deze verbinding moet uiterlijk in 2029 gebouwd zijn. Gasunie Deutschland wil uiteindelijk een pijpleidingnetwerk van 4.700 kilometer aanleggen die Nederland, Duitsland en Tsjechië met elkaar verbinden.

4. National Hydrogen Backbone

Het plan voor een waterstofnetwerk die Nederlandse industriegebieden aan elkaar verbindt, staat bekend als de waterstofbackbone of H2 backbone. Dit project, dat wederom overzien wordt door Gasunie bestaat uit een pijpleidingnetwerk die de industrieën van bijvoorbeeld Zeeland, Rotterdam, Den Helder, Groningen en Limburg aan elkaar verbindt.

Het idee is dat (groene) waterstof via de kustplaatsen aan land komt via offshore wind, dan wel import. Hierna kan het via het bestaande aardgasnetwerk getransporteerd worden binnen Nederland en uiteindelijk ook naar België en Duitsland. Dit netwerk moet uiteindelijk in 2033 klaar zijn.

National Hydrogen Backbone. Credit: Gasunie

5. Delta Rijn Corridor – waterstof en CO2

De Delta Rijn Corridor is een netwerk van ondergronds buisleidingen tussen Rotterdam en de Duitse Grens bij Venlo. Met dit netwerk wordt het mogelijk om zowel waterstof als CO2 te transporteren. De waterstofleiding wordt aangelegd tussen Rotterdam en Boxtel. Bij Boxtel sluit de waterstofleiding aan op een ander deel van het landelijke waterstofnetwerk waardoor ook een verbinding ontstaat met Duitsland en naar Limburg.

De CO2-leiding in de Delta Rhine Corridor is een essentiële verbinding tussen de Duitse industrie en de opslagvelden in de Noordzee van Aramis, het grote broertje van CO2-opslag project Porthos. Waar Porthos jaarlijks 2,5 miljoen ton CO2 wil opslaan, mikt Aramis op jaarlijks 22 miljoen ton CO2 in lege gasvelden.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Gezondheidsraad adviseert minder vlees en wapenwedloop bedreigt energietransitie

Gezondheidsraad adviseert minder vlees en meer peulvruchten Minder rood en bewerkt vlees, meer bonen, linzen en erwten. Dat is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de gezondheid, stelt de Gezondheidsraad in een nieuw advies over de consumptie van eiwitten. De 'concrete aanbevelingen voor een verschuiving naar een meer plantaardig voedingspatroon' omvatten onder meer het advies om maximaal 200 gram rood of bewerkt vlees te eten. Voor peulvruchten wordt nu 250 gram per week aangeraden, aangevuld met 15 tot 30 gram ongezouten noten per dag. Nu eten Nederlanders gemiddeld nog slechts 50 gram peulvruchten per week.De richtlijnen zijn vooral gebaseerd op het voorkomen van hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en kanker, maar ook voedselveiligheid en milieu-impact zijn meegenomen. Het Voedingscentrum vertaalt de richtlijnen in een doorontwikkelde Schijf van Vijf, die in het voorjaar van 2026 wordt verwacht.Lees ook: Meerderheid Nederlanders bereid meer te betalen voor vlees, maar we doen het (nog) niet United Repair Centre breidt uit naar Parijs Na Amsterdam en Londen opent United Repair Centre (URC) ook een 'reparatiehub' in modestad Parijs. Die moet in februari 2026 worden geopend. De uitbreiding wordt mogelijk gemaakt door een nieuwe investering van 3,2 miljoen euro, afkomstig van onder meer ROM InWest en DOEN Ventures. URC verwacht de komende twee jaar ook nog twee andere nieuwe locaties te openen in Europa.URC is opgericht in samenwerking met outdoormerk Patagonia en met steun van de Amsterdam Economic Board. Het voert kledingreparaties uit voor bekende merken als Patagonia, Levi’s, The North Face en Decathlon. Veel reparateurs in dienst hebben een vluchtelingenachtergrond.Lees ook: Frankrijk betaalt mee aan kledingreparaties om circulaire economie te versnellen Nederlandse industrie iets CO2-efficiënter, maar totale uitstoot stijgt De grote industriële bedrijven in Nederland hebben in 2024 iets CO2-efficiënter geproduceerd dan het jaar daarvoor. Dat betekent dat ze per eenheid product gemiddeld iets minder CO2 uitstootten, meldt de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). De organisatie analyseert jaarlijks de uitstootgegevens van de bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem vallen. In 2024 waren dat er 362.De hogere efficiëntie heeft vooral te maken met een hogere productie. Stijgt de productie, dan wordt er CO2-efficiënter geproduceerd – maar niet per se zo veel dat het de extra uitstoot compenseert. Daalt de productie, dan gebeurt het omgekeerde, ziet de NEa. Van een trendbreuk is dus geen sprake. De Nederlandse industrie scoort bovendien nog ruim 15 procent onder de Europese benchmark. De NEa stelt dat meer investeringen in verduurzaming van productieprocessen en de afvang van CO2 nodig zijn voor een significante verbetering.Lees ook: Hoe een nieuwe Europese CO2-prijs de adoptie van warmtepompen en elektrische auto’s vanaf 2027 kan versnellen Jacht op kritieke grondstoffen voor defensie staat energietransitie in de weg Kritieke mineralen zitten niet alleen in onze zonnepanelen, elektrische auto's en batterijen, maar ook in steeds meer militaire hardware. De Verenigde Staten hebben dit jaar bijvoorbeeld al miljarden dollars gereserveerd om kritieke mineralen op te slaan voor militair gebruik, blijkt uit een onderzoek waarover The Guardian bericht. Ook andere landen schroeven hun defensie-uitgaven op.Dat heeft gevolgen voor de energietransitie, aangezien de mineralen schaars zijn. 'Elke ton kobalt of grafiet die voor militair gebruik wordt opgeslagen, zou in plaats daarvan kunnen worden gebruikt voor technologieën die nodig zijn voor de energietransitie', aldus een onderzoeker. De 7.500 ton kobalt die het Amerikaanse Defense Logistics Agency wil opslaan kan bijvoorbeeld ook gebruikt worden voor 80,2 gigawattuur aan batterijcapaciteit of ongeveer 100.000 elektrische bussen.Lees ook: China’s greep op kritieke grondstoffen bedreigt de wereldwijde energiezekerheid Kunstmatige riffen in nieuw windpark op Noordzee RWE en TotalEnergies, de ontwikkelaars van windpark OranjeWind op de Noordzee, hebben een overeenkomst getekend voor de aankoop van 66 'reef cubes' van ARC marine. Dat zijn grote kubussen van gerecycled materiaal die door kunstmatige rifstructuren aantrekkelijk zouden zijn voor mariene flora en fauna. Dat kan een heel ecologisch ecosysteem ondersteunen.OranjeWind wordt vanaf 2026 gebouwd voor de kust van IJmuiden. 53 windturbines zullen samen tot 795 megawatt aan groene elektriciteit opwekken, vergelijkbaar met het verbruik van ruim een miljoen Nederlandse huishoudens. In 2028 moet het windpark operationeel zijn.Lees ook: Zeewier oogsten tussen windmolens: 'Noordzee heeft potentie voor 10 miljoen ton per jaar' Circulaire verwerker sinaasappelschillen failliet PeelPioneers is failliet verklaard. Eerder vroeg het bedrijf al uitstel van betaling aan, meldt MT/Sprout. De Nederlandse scale-up verwerkte sinaasappelschillen tot onder meer oliën, bindmiddel en bier.PeelPioneers heeft al jaren een fabriek in Nederland en was ook bezig met een fabriek in Spanje, maar het is niet snel genoeg gelukt om nieuwe financiering te regelen, zegt medeoprichter en ceo van PeelPioneers Bas van Wieringen tegen MT/Sprout. ‘De afgelopen kwartalen hebben we de verkoop zien verveelvoudigen. Maar het ging niet snel genoeg om investeerders te overtuigen.’  Het bedrijf sluit een doorstart niet uit.Lees ook: PeelPioneers wil ook in Spanje citrusschillen upcyclen in nieuwe fabriek, hoe haalbaar is dat? Ook in de media:Milieuclubs doen aangifte tegen Tata Steel omdat meting schadelijke stoffen ‘jarenlang niet klopte’ (de Volkskrant) PFAS duikt op in alledaagse graanproducten in heel Europa: ‘Verbod is simpel, maar de wil ontbreekt’ (BNR) Albert Heijn op de vingers getikt om misleidende groene claims over zuivel (Nu.nl) Hochtief stapt in Duits miljardenproject voor lithiumwinning (FD) Patagonia, IKEA en Unilever leiders op het gebied van duurzaamheid (Duurzaam ondernemen) Landbouwminister Wiersma wacht op de rechter of Europa, maar neemt geen stevige besluiten meer (Trouw) Veengebieden stoten bijna twee keer zoveel broeikasgassen uit als gedacht (Nu.nl) Draadloos laden EV's is productieklaar, toont praktijktest in Zwitserland (TW)