Hannah van der Korput
27 juni 2024, 08:00

Definitief, in aangepaste vorm of voorlopig niet: zo gaan gemeenten om met zero-emissiezones

De veelbesproken zero-emissiezones komen eraan. Per 1 januari 2025 voeren diverse gemeenten ze in. Naarmate die datum dichterbij komt, worden er zones definitief vastgesteld, aangepast en misschien ook uitgesteld.

Getty Images 473445270 Amsterdam blijft bij het instellen van de zero-emissiezone, al wordt deze kleiner dan gepland. De reden: het uitblijven van een landelijk verkeersbord. | Credits: Getty Images

In de toekomstige zones zijn bedrijfswagens met verbrandingsmotoren niet meer welkom. De busjes van marktkooplui, pakketbezorgers en aannemers zullen dus elektrisch of op andere duurzame brandstoffen moeten rijden. Het idee is dat hierdoor de drukte in de stad, de uitstoot en de luchtvervuiling afnemen.

Lokaal

Het instellen van zero-emissiezones gebeurt op lokaal niveau. Gemeenten wijzen aan welke stadsdelen in de zones vallen. Hoewel het een gemeentelijk besluit is, schrijft het nieuwe kabinet in het hoofdlijnenakkoord dat ‘bezien wordt op welke manier het instellen van zero-emissiezones kan worden uitgesteld’.

Amsterdam

Amsterdam blijft bij het instellen van de zero-emissiezone, al wordt deze kleiner dan gepland. Het gebied zou initieel dezelfde grootte hebben als de huidige milieuzone van de stad, die ook voor personenauto’s geldt. Dat plan is aangepast, omdat de huidige borden voor verwarring kunnen zorgen: op het onderbord voor de milieuzone staan een personenauto en een bestelbusje, op het bord voor de zero-emissiezone staat het bestelbusje in een verbodsbord.

“Je hebt eenduidige borden nodig, anders zaai je verwarring”, zei verkeerswethouder Melanie van der Horst in het Parool. Volgens Van der Horst moet de Tweede Kamer een beslissing maken en met een landelijk bord komen voor de zero-emissiezones. Pas dan kan het hele aangewezen gebied in Amsterdam, binnen de Ring A10, worden omgedoopt tot een uitstootvrije zone. Voorlopig wordt alleen het deel binnen de centrumring S100 uitstootvrij.

Rotterdam

Gemeente Rotterdam heeft het heft in eigen hand genomen en zijn eigen verkeersborden laten maken die de toekomstige milieuzones aangeven. Onlangs heeft het Rotterdamse college de zones definitief vastgesteld. Daarmee is de stad één van de eerste Nederlandse gemeenten met een definitief verkeersbesluit voor uitstootvrije bestel- en vrachtauto’s. De zone beslaat het hele stedelijke gebied binnen de ring en gaat per 1 januari in.

Zo ziet het verkeersbord van Rotterdam eruit. | Credit: Logistiek 010

Apeldoorn

In de gemeente Apeldoorn wordt de invoering van de zero-emissiezones voor stadslogistiek misschien met vijf jaar uitgesteld. Dat heeft het college van burgemeester en wethouder geopperd, zo is te lezen in de notulen van een vergadering eerder deze maand. Het voorstel is om de zones voor stadslogistiek niet op 1 januari 2025, maar 2030 te laten ingaan.

Volgens het Apeldoornse stadsbestuur zijn er onvoldoende elektrische voertuigen beschikbaar en moet de markt nog op gang komen. Ook wijst het college naar netcongestie: er zou onvoldoende stroomcapaciteit beschikbaar zijn voor het opladen van alle elektrische busjes. Om die redenen wil het stadsbestuur de geleidelijke invoering per 1 januari 2025 laten varen en de zone in één keer per 1 januari 2030 invoeren. De gemeenteraad gaat nog over het voorstel stemmen.

Lees ook:

Zo wapenen we ons tegen extreme hitte in steden: 5 oplossingen

Ultrawitte verf op daken Een van de mogelijkheden om steden te verkoelen is het wit verven van daken. Onderzoekers van de Universiteit van Californië ontwikkelden een speciaal soort ultrawitte verf die bijna 100 procent van het zonlicht reflecteert. De verf reflecteert niet alleen zichtbaar licht (en voorkomt op die manier dat energie wordt omgezet in warmte) maar ook de warmtestraling van de zon; het infrarode deel van zonlicht. Dit licht is niet waarneembaar met de ogen, maar wel te voelen op de huid. De onderzoekers hopen dat deze verf een alternatief kan bieden voor het groeiende gebruik van airconditioners. Kameleonverf We blijven even in de categorie verf. Want voor degenen die niks met wit hebben, is er ook een alternatief. De verf van deze wetenschappers uit China verandert namelijk van kleur als het warmer wordt. En dat heeft niet alleen een esthetisch doel. Het nadeel van ‘gewone’ ultrawitte verf is namelijk dat deze ook zonlicht weerkaatst in de winter, waardoor de kachel juist harder aan moet. De ‘kameleoncoating’ van deze wetenschappers begint donkergrijs, maar wordt steeds witter naarmate de temperatuur oploopt. De onderzoekers schatten dat hun verf jaarlijks 20 procent verwarmings- en koelingsenergie bespaart. Reflecterende dakpannen Wetenschappers uit Hong Kong houden wel weer vast aan de kleur wit, maar richten zich niet op verf, maar op dakpannen. Het nadeel van verf is namelijk dat zowel de weerkaatsende eigenschappen als de laag zelf verweren, bijvoorbeeld door het weer. De onderzoekers uit Hong Kong maakten hun dakpan van aluminium. Dit materiaal is beter bestand tegen weersomstandigheden en verweert niet door UV-straling. De onderzoekers claimen dat hun dakpannen gemakkelijk op grote schaal geproduceerd kunnen worden. En als wit voor sommige huizen te saai is, kan het materiaal zelfs in andere kleuren en patronen worden geproduceerd door extra lagen toe te voegen. Bomen redden levens Het mag voor velen geen verrassing meer zijn dat bomen, struiken en gras steden verkoelen. Maar volgens dit onderzoek kan meer groen in steden zelfs jaarlijks duizenden sterfgevallen voorkomen. In 93 Europese steden (zoals Londen en Barcelona) stierven er in 2015 ongeveer 6.700 mensen vroegtijdig door hitte, concludeerden onderzoekers van het Barcelona Institute for Global Health. Door bomen te planten kan dat aantal flink omlaag, stellen de onderzoekers. Van de onderzochte steden ligt gemiddeld zo’n 15 procent van de oppervlakte in de schaduw van bladerdak. Als het lukt om dit percentage op krikken naar 30 procent, dan kan het jaarlijkse aantal doden door hittestress met 40 procent dalen. Koeljas met ventilator Mocht je nu niet kunnen wachten op de commerciële verkoop van ultrawitte verf of is je gemeente traag in het planten van meer groen, dan moet je misschien zelf het heft in handen nemen. In de categorie raar maar waar: de jas met ventilator. Toegegeven, helemaal nieuw is dit niet. In Japan dragen bouwvakkers soms al dit soort jassen als ze moeten werken in extreme hitte. Maar Japanse modemerken willen dit concept ook naar de gewone burger brengen. Waarom een jas met ventilatoren dragen als je ook kledingstukken uit kunt doen met warm weer? Volgens de onderzoekers en ontwerpers van de kledingstukken kan een jas bescherming bieden tegen een hitteberoerte. Bovendien blijft je lichaam koel doordat de jas de koelte kan vasthouden. De overige mitsen en maren aan massaproductie van deze van batterijen voorziene jassen, laten we maar even voor wat het is. Lees ook: Hoe gaat het nu met: de Nederlandse milieuvriendelijke airco?Ondernemen in tijden van energietransitie: ‘Duurzaamheid verdient zich altijd terug’Wateroverlast? Dankzij Justnimbus doe je de was met regenwater uit je kruipruimte