Hannah van der Korput
09 april 2025, 14:45

De eerste Nederlandse kweekvleesboerderij komt eraan: ‘Hopelijk volgend jaar’

Gigantische stallen waar geen dier rondloopt, maar waar wel vlees vanaf komt. Zo ziet Ira van Eelen de toekomstige bio-industrie voor zich. In het plaatje ontbreken boeren niet. “Zij vormen een belangrijke schakel in de voedselketen en kunnen dat blijven.”

Getty Images 1250057684 Met de initiatieven RespectFarms en Cellular Agriculture Netherlands werkt Ira van Eelen met diverse partners om de eerste kweekvleesboerderij van de grond te krijgen. | Credits: Getty Images

De familie Van Eelen houdt zich al jaren bezig met gecultiveerd vlees. Oftewel: vlees dat wordt gekweekt uit de stamcellen van levende dieren. Willem van Eelen is de grondlegger van de kweekvleestechnologie. Zijn werk wordt voortgezet door dochter Ira, die van kweekvlees een schaalbaar en betaalbaar alternatief wil maken. Ze deelde haar visie tijdens het event Plant FWD en vertelde over de plannen om binnen afzienbare tijd de eerste kweekvloesboerderij op Nederlandse bodem te realiseren.

Kweekvlees als alternatief

In Nederland worden elke dag 1,4 miljoen dieren gedood. Dat zijn er gemiddeld duizend per minuut. “Met kweekvleestechnologie maken we hetzelfde product, namelijk vlees, maar op een andere manier. Dat bespaart veel dierenleed en milieu-impact”, zegt Van Eelen.

In vergelijking met rood vlees dan. “Plantaardig vlees is onderaan de streep duurzamer en dat zal ook zo blijven. Het probleem is echter dat het qua smaak, structuur en mondgevoel niet kan concurreren met echt vlees en dus eet de massa het niet. Kweekvlees smaakt exact hetzelfde als conventioneel vlees en is ook nog eens duurzamer. Deze manier van produceren leidt tot 95 procent minder landgebruik, 78 procent minder water, 93 procent minder vervuiling en 92 procent minder opwarming van de aarde. Dat maakt het een goed alternatief.”

Kan kweekvlees qua prijs ook concurreren met conventioneel vlees? Van Eelen wijst naar (het niet onomstreden) foie gras, ofwel ganzenlever. “Dat ligt al op hetzelfde prijsniveau. Bovendien vormen die producten een risico als het gaat om de oprukkende vogelgriep. Het is de vraag hoelang het nog veilig is om zo’n product te eten. Daarbij drijft schaarste de prijs op.”

Accelereer jouw duurzame transitie

Zit jij midden in de duurzame transitie (of sta je nog aan het begin) en kun je wel wat inspiratie, hulp en kennis gebruiken? Kom op 23 juni naar Transition2026 in Amsterdam en laaf je aan de kennis en inzichten van pro’s en peers. De eerste sprekers zijn bevestigd, het belooft een wervelende dag te worden.

Bekijk programma

Boerderijen vol bioreactoren

Haar idee is om bestaande boerderijen vol te zetten met bioreactoren. “Dat kan prima. De techniek past makkelijk in de huidige stallen. Op deze schaal kunnen we de techniek ook snel kopiëren naar de volgende stal. Zo kan je opschalen in de breedte.”

Het is ook een manier om meerdere boeren bij het plan te betrekken, aldus Van Eelen. “Boeren zijn voedselproducenten, maar dat hoeft niet met levende dieren. Veel van hen zijn al bekend met automatisering, hygiëne en 24 uur per dag, 7 dagen in de week werken. Boeren vormen een belangrijke schakel in de voedselketen en kunnen dat blijven.”

Boeren zijn enthousiast, merkt ze. “Ze staan open voor nieuwe en houdbare verdienmodellen. Er zijn nu al genoeg boeren die op hun boerderij ook energie opwekken, ijs maken of een camping runnen. Kweekvlees kan evengoed zo’n nieuwe werkwijze zijn. In feite is het niets meer dan een efficiëntere manier van vleesproductie.”

Hoopvol

Met de initiatieven RespectFarms en Cellular Agriculture Netherlands werkt Van Eelen met diverse partners om de eerste kweekvleesboerderij van de grond te krijgen. “Ik ben hoopvol dat het gaat lukken, wellicht volgend jaar.”

Cellular Agriculture Netherlands ontving al 60 miljoen euro van de Nederlandse overheid. “Nu, met de huidige politieke wind, hadden we die subsidie wellicht niet gekregen. Destijds gelukkig wel. Dat is krom, want een partij als de BoerBurgerBeweging zegt achter de boeren te staan en op te komen voor hun belangen. Ondertussen gebeurt er niks en is er veel onzekerheid. Ik wil boeren juist handelingsperspectief geven en ze niet wegpesten, maar juist onderdeel maken van dit plan.”

Kom 23 juni naar Transition2026 in Amsterdam: De toekomst van duurzaamheid begint hier

Claim je ticket

Lees ook:

Changemaker Jan Bot (Zepp.solutions) ontwikkelt waterstof-brandstofcelsystemen: ‘Er komt een enorme markt op ons af’

Zepp.solutions is dus op de racebaan ontstaan?"Vanuit het Forze Hydrogen Racing Team van de TU Delft. Dit studententeam ontwikkelde ‘s werelds eerste waterstofaangedreven raceauto’s en vestigde daarmee records. De vijf oprichters van Zepp hebben elkaar in deze tijd leren kennen en maakten deel uit van het technische team. Die ervaring vormde de basis voor het oprichten van Zepp.solutions in 2017. Ze zagen dat er nog veel verbetering mogelijk was om brandstofceltechnologie breder toepasbaar te maken in zware toepassingen zoals scheepvaart en logistiek."Wat gaf de doorslag om een bedrijf te starten met elkaar?"De kennis en ervaring die we in die jaren hebben opgedaan was uniek, en vanuit de industrie werd er met veel interesse toegekeken. Batterij-elektrische aandrijflijnen werden die tijd op steeds grotere schaal ingezet, maar waterstof bleef een grote uitdaging. Wij hadden die kennis en ervaring die die voertuigontwikkelaars misten. Na een aantal jaar onbetaald racewagens bouwen besloten we de stap te wagen, en op zoek te gaan naar klanten die dat met ons aandurfden."Wat maken jullie precies?"We ontwikkelen en leveren volledig geïntegreerde waterstof-brandstofcelsystemen voor zware toepassingen. Onze systemen hebben extreem veel vermogen in een compact formaat en bevatten alle hardware en software die nodig is om waterstofgas efficiënt om te zetten in elektrische energie. Dit maakt het voor fabrikanten van voertuigen of andere heavy-duty toepassingen eenvoudiger om waterstoftechnologie te integreren."Hoe duurzaam zijn jullie producten?"Als ons brandstofcelsysteem een dieselmotor vervangt in een zware toepassing in continue operatie, kan deze op jaarbasis meer dan 100.000 liter diesel besparen. Het is natuurlijk afhankelijk van de specifieke toepassing, maar dat zijn hoe dan ook significante hoeveelheden."Hoe ga je als jonge Changemaker op zoek naar kapitaal?"We hebben bewust onze eerste producten ontwikkeld zonder externe investeringen. Pas toen we een goede aansluiting hadden met de markt en klaar waren voor serieuze opschaling hebben naar extern kapitaal gezocht. Dit resulteerde recent in een investering van 3 miljoen via het Rotterdam Energy Transition Fund en een private investeerder."Je bent ambitieus. ‘Tegen 2030 moeten duizenden brandstofcelsystemen van de band rollen en zijn die ook ‘in het straatbeeld’ te zien.’ Dat wordt gas geven?"Zeker! We zien onze brandstofcelsystemen al in een hoop toepassingen terug, variërend van graafmachines tot vrachtwagens en schepen. Er zijn dus al flinken stappen gezet en de ambitie om duizenden systemen van de band te laten rollen staat nog steeds, daarom zijn we het team flink aan het opschalen en hebben we onlangs een Europese subsidie binnengehaald voor de bouw van een fabriek. Als het aan ons ligt gaan we op deze manier een significante bijdrage leveren aan de energietransitie en dat geeft natuurlijk energie!"Accelereer jouw duurzame transitie Zit jij midden in de duurzame transitie (of sta je nog aan het begin) en kun je wel wat inspiratie, hulp en kennis gebruiken? Kom op 23 juni naar Transition2026 in Amsterdam en laaf je aan de kennis en inzichten van pro’s en peers. De eerste sprekers zijn bevestigd, het belooft een wervelende dag te worden.Bekijk programmaWaar komt die fabriek?"Binnen twee, drie jaar in de regio Rotterdam."Is er voldoende zicht op waterstofproductie?"Er zit een hoop in de pijplijn als het gaat over de productie en import van groene waterstof. Vanuit Europa is waterstof als strategische keuze ingezet om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en zo onafhankelijker te worden op het geopolitieke speelveld. De aankomende 10 jaar zal er een enorme transformatie plaatsvinden in het energielandschap."Aangenomen dat waterstof als energiedrager de silver bullet is?"Ik denk dat we af moeten van die zoektocht naar een silver bullet. We zien hetzelfde bij fossiele brandstoffen. Euro 95, 98, diesel, LPG, CNG, LNG, stookolie of kerosine zijn ieder het meest geschikt voor een eigen set aan toepassingen. Dat zal bij duurzame alternatieven hetzelfde zijn. Voor een groot gedeelte zullen batterijen de ideale oplossing zijn, voor zwaardere toepassingen is waterstof het meest geschikt. En voor lange afstandsvluchten en om de oceaan over te steken zijn e-fuels zoals groene methanol of ammonia misschien wel de juiste oplossing."De World Energy Council ziet kansen voor een waterstofeconomie, maar wijst ook op een mismatch tussen vraag en aanbod. Het kip-ei-verhaal. Hoe pak jij dat aan?"Dat verschilt per project en klant, maar we proberen hier wel een actieve rol in aan te nemen. Bijvoorbeeld met het DREAMH2AUL-project: we ontwikkelden twee waterstof-elektrische vrachtwagens (de zepp Europa) die gebruik maken van onze X150-brandstofcelsystemen, terwijl onze projectpartner Total Energies in dezelfde regio een waterstoftankstation bouwde. Zo creëer je direct een markt: de trucks hebben een station nodig, en het station heeft trucks nodig."Waar loop je al Changemaker tegenaan?"De energietransitie gaat niet overal even hard door inconsistent beleid. Zelf pleit ik altijd voor een jaarlijks groeiende CO2-belasting op fossiele brandstoffen. Zo pakken we het probleem bij de bron aan en kan iedere toepassingen zelf uitrekenen in welk jaar vol vertrouwen kan worden overgestapt naar een duurzaam alternatief. Gelukkig lijkt het nu ook deze kant op te gaan."Heb je nieuwe plannen?"Er zal de aankomende 5 jaar veel moeten gebeuren om de ambitieuze klimaatdoelstellingen te halen. Al zou daar maar een klein deel van worden gerealiseerd, dan komt er een enorme markt op ons af. We zijn zowel team als faciliteiten aan het opschalen om dat straks waar te kunnen maken."Wat drijft jou behalve techniek?"Ik heb technische aardwetenschappen gestudeerd. Dan leer je wel dat alles eindig is en klimaat van invloed is. Dan voel je ook dat het tijd is om iets te gaan doen."Kom 23 juni naar Transition2026 in Amsterdam: De toekomst van duurzaamheid begint hierClaim je ticketLees ook:Changemaker Wilma Roozenboom (Refugee Talent Hub): ‘Werkgevers met divers personeel zijn aantoonbaar succesvoller’ Changemaker Boele de Jonge (Vivera): ‘Kies de weinig-moeite-veel-impact-optie’ Changemaker Chantal van Schaik (Holland Houtland): ‘Met biobased bouwen is enorme winst te behalen’