Sebastian Maks
13 maart 2024, 11:00

Changemaker Samuel Beltman (Cycling 4 Climate): ‘Op sommige momenten dacht ik: holy shit, hier komt veel bij kijken’

Samuel Beltman is medeoprichter van de stichting Cycling 4 Climate. Door het organiseren van de Climate Classic, een fietstocht langs de denkbeeldige kustlijn van een overstroomd Nederland, hoopt hij bewustzijn te creëren rondom het thema klimaatverandering. Maar met legio maatschappelijke problemen, waardoor klimaatverandering bij veel mensen niet bovenaan de prioriteitenlijst staat, is dat nog niet zo makkelijk.

Samuelbeltman "De meeste winst valt te behalen bij de mensen die niet veel met het klimaat hebben."

Hoe draag je bij aan verduurzaming?

“Door zoveel mogelijk mensen mee te laten fietsen met een van onze fietstochten. De hoofd-act is natuurlijk de Climate Classic op 21 juni, een fietstocht langs de denkbeeldige kustlijn van Nederland in het geval dat de zeespiegel zo ver zou stijgen dat ons land overstroomt. We proberen mensen op een leuke manier bij klimaatverandering te betrekken en ze te laten zien dat klimaatactie niet zwaar of moeilijk hoeft te zijn. Je kunt meer dan je zelf denkt. Onze deelnemers doen bij hun inschrijving een klimaatbelofte, waarmee we kunnen bewijzen dat iedereen in staat is om iets bij te dragen aan de oplossing.

Sinds dit jaar hebben we ook een fundraiser
toegevoegd aan de Climate Classic. Als deelnemer kun je je laten sponsoren. Het opgehaalde geld gaat naar een klimaatdoel: Wetlands International. Zij zetten zich in voor het wereldwijd herstellen van watergebieden die sterk zijn gedegradeerd in de afgelopen honderd jaar.”

Hoe is de Climate Classic over de afgelopen jaren geëvolueerd?

“Sinds de eerste editie in 2020 is de Climate Classic ieder jaar gegroeid in het aantal deelnemers. Vorig jaar deden er zo’n 1.500 mensen mee, dit jaar doelen we op 2.000. En er is nog ruimte voor een flinke groei. Dit jaar vieren we ons vijfjarig bestaan, zowel van de stichting als van de Climate Classic. We willen deze editie daarom extra groot maken. Naast de routes van 375, 250 en 125 kilometer is het nu ook mogelijk om afstanden van 90 en 40 kilometer te fietsen. En we organiseren ook een speciale route voor basisscholen van 10 kilometer.

Ook proberen we elk jaar onze eigen milieu-impact te verkleinen, want zelf hebben we natuurlijk ook een uitstoot. Zo is al het eten dat we aanbieden nu geheel veganistisch. En we willen alles met elektrisch vervoer gaan doen. Daarnaast hebben we de starttijden verruimd zodat deelnemers makkelijker met de trein naar de startlocatie kunnen komen, en hebben we een deal gemaakt met Statiegeld Nederland om op meerdere plekken plastic in te zamelen.”

Ik ving ook iets op over een klimaatmarathon?

“Zeker. Vorig jaar sprak iemand ons aan die vertelde dat ze het evenement goed vond, maar zelf eigenlijk een hardloper is. Tof, zeiden we, de climate stripes zijn van iedereen. Ze is met onze steun een eigen stichting begonnen, Running 4 Climate. Dit jaar kunnen deelnemers dus ook een klimaatmarathon rennen. En het zou mooi zijn als er nog meer sporten bijkomen.”

Heb je een specifiek doel voor ogen? Wanneer is de missie van Cycling 4 Climate in jouw ogen geslaagd?

“Wanneer we in alle Europese landen een Climate Classic hebben georganiseerd. We doelen daarbij op het jaar 2025. Dat is ambitieus, maar nog altijd haalbaar. Dit jaar staan er al tochten gepland in Frankrijk, Polen, Italië, Zwitserland en wellicht Spanje. Verder willen we in Nederland doorgroeien naar uiteindelijk 5.000 deelnemers.”

Bewustzijn van klimaatverandering is lastig te meten. Hoe merk je dat de Climate Classic zijn vruchten afwerpt?

“Het meest meetbare zijn de klimaatbeloftes van deelnemers. We vragen hen: wat ga je concreet doen om je leven duurzamer in te richten? Voorbeelden zijn het aanpassen van je eetpatroon, vaker de fiets pakken, vaker met de trein op vakantie of je huis verduurzamen. Deloitte heeft bij de vorige editie voor ons in kaart gebracht wat al die beloftes bij elkaar opleveren, en dat kwam uit op een besparing van 550 ton CO2 (vergelijkbaar met het energieverbruik van ongeveer 367 Nederlandse huishoudens, red.). Dat is geen hard getal, want het is natuurlijk moeilijk om exact te meten en we checken bovendien niet of deelnemers hun beloftes nakomen. Maar het gaat er vooral om dat we deelnemers in beweging brengen. Zij inspireren op hun beurt ook hun omgeving en stellen een nieuwe norm.

Daarnaast zijn er ook deelnemers die een jaar later bij ons terugkomen en zeggen dat ze vaker plantaardig zijn gaan eten dankzij hun klimaatbelofte, of dat ze eindelijk zonnepanelen hebben aangeschaft. Die verhalen zijn echt gaaf om te horen.”

Wielrenners die het klimaat een warm hart toedragen, die weten de Climate Classic wel te vinden. Hoe proberen jullie een bredere doelgroep aan te spreken?

“De meeste winst valt inderdaad te behalen bij de mensen die niet veel met het klimaat hebben. We hebben dit jaar onder andere een studentenkorting, en spreken scholen en studentenwielerverenigingen aan om mee te doen. Met de kortere afstanden hopen we dat er meer recreatieve fietsers meedoen, die misschien geen racefiets hebben. Daarnaast blijven we inzetten op bedrijventeams, waarmee we hopen dat zoveel mogelijk mensen mee gaan doen. Als werknemer word je dan namelijk vanzelf meegezogen in het klimaatthema. Collega’s gaan het onderwerp automatisch met elkaar bespreken. Hé, wat doen wij als bedrijf eigenlijk aan duurzaamheid?”

Is er iets waar je nog mee worstelt?

“Op grote schaal is er natuurlijk veel te weinig klimaatactie. De politiek heeft bijvoorbeeld nog steeds geen einde gemaakt aan fossiele subsidies. De verandering gaat niet snel genoeg. Maar tegelijkertijd zie ik dat onze doelgroep heel andere zorgen heeft, denk aan de woningnood of inflatie. Het klimaat heeft simpelweg nog geen prioriteit. Daarom is het voor ons wel moeilijk om mensen te bereiken die zich momenteel nog niet aangetrokken voelen tot klimaatactie.”

En de tochten in het buitenland? Zijn Climate Classics daar moeilijker te organiseren dan hier?

“Ja, op bepaalde vlakken is Nederland gewoon veel verder dan andere landen. De fiets is ingeburgerd en ook plantaardig eten gebeurt hier al relatief veel. Maar juist daarom zetten we ook in op die uitbreiding. We willen Climate Classics organiseren in landen waar klimaatverandering nóg merkbaarder is, waar mensen al vaak te maken hebben met droogte of overstromingen. Als we groeien als beweging, kunnen we onze invloed vergroten.”

Wat zou je anders doen als je opnieuw de kans zou krijgen?

“Ons team van vrijwilligers uitbreiden. In de eerste jaren waren het vooral Joost (Brinkman, mede-oprichter van Cycling 4 Climate, red.) en ik die in de avonden en weekenden aan ons idee werkten. Op sommige momenten dacht ik wel: holy shit, hier komt veel bij kijken. De balans had toen absoluut beter gekund. Maar misschien was die periode ook wel nodig om het allemaal van de grond te krijgen. Het laatste jaar is ons team gegroeid naar twintig personen, en ik zie dat we nu in staat zijn om veel meer te doen. Daarom zou ik meer samenwerkingen willen aangaan.”

Daarover gesproken: met welke partijen zou je nog meer willen samenwerken?

“We zijn nog op zoek naar partners die de Climate Classic mede mogelijk willen maken. Partners die ons initiatief een warm hart toedragen. Het zou fantastisch zijn als we de NS kunnen verwelkomen. Zij zouden bijvoorbeeld met ov-fietsen kunnen meerijden en misschien zelfs een speciale klimaattrein kunnen inzetten voor de deelnemers.

Verder lijkt het me fantastisch als er mensen mee gaan doen uit alle gelederen van de samenleving. Mensen die een voorbeeld of inspiratie zijn voor anderen in hun kring of buurt. Dat zouden bijvoorbeeld influencers kunnen zijn. En misschien wil koning Willem-Alexander wel meedoen…?”

Lees ook:

De Changemaker-serie wordt mede mogelijk gemaakt door Vattenfall.

Eiwittransitie kan losbarsten in Ede dankzij nieuwe fabriek

De eiwittransitie is in volle gang. Door meer plantaardige en minder dierlijke eiwitten te eten, wordt het milieu veel minder belast. Dat vraagt om nieuwe voedingsmiddelen zoals alternatieven voor vis, vlees en zuivel. Ook duurzamere ingrediënten zoals algen en gisten kunnen een uitkomst zijn. Samen optrekken Diverse partijen werken hard aan deze duurzamere producten en ingrediënten. Sommigen hebben de technologie al ontwikkeld, maar vaak ontbreekt het hen aan test- en opschalingsfaciliteiten. NIZO biedt met zijn fabriek de helpende hand. Hier kunnen start-ups, scale-ups en grote bedrijven hun nieuwe ideeën ontwikkelen en producten op een laagdrempelige manier testen, demonstreren en vervaardigen. Ook kunnen de partijen gebruik maken van de wetenschappelijke kennis van NIZO als het gaat om voedselproductie. Zo helpt het Time Travelling Milkman, dat een nieuw romig ingrediënt wil introduceren op de markt voor plantaardige producten. CEO Dimitris Karefyllakis: “Daarvoor hebben we monsters van hoge kwaliteit nodig om conceptproducten te creëren en toekomstige klanten te overtuigen. NIZO is tijdens dit traject een geschikte partner geweest met hun lange opschalingservaring en hun focus op voedselveiligheid.” Vernieuwd NIZO had al een proeffabriek voor voedselonderzoek, maar deze was vooral geschikt voor de verwerking van melk en andere vloeistoffen. Om bedrijven ook te kunnen helpen bij de productie van zuivel-, vlees- en ei-alternatieven, was andere apparatuur nodig. De vernieuwde fabriek beschikt over die nodige uitrusting. Boost voor de eiwittransitie De fabriek moet de eiwittransitie een boost gaat geven. Het ligt op een steenworp afstand van Foodvalley op de campus van de Universiteit Wageningen. Foodvalley wordt gezien als het bruisend hart van het Nederlandse agrifood-ecosysteem. Bedrijven en kennisinstellingen werken daar al jaren samen aan innovatieve technologische voedseloplossingen. Het proeflab is gefinancierd door NIZO zelf en de Europese Unie. André van der Wulp, COO NIZO: "Met de toegekende subsidie kan NIZO in samenwerking met de bedrijven en andere stakeholders een enorme slag maken in het verduurzamen van de voedselproductie en daarmee zorgen voor een veerkrachtig herstel van de economie in Oost-Nederland.” Lees ook: Aldi gaat mee met de trend en lanceert plantaardig huismerkDe EU ziet potentie in eetbare algen en staat er twintig toeVan de zeven hoofdmaaltijden per week zijn er twee vegetarisch