Willemijn van Benthem 04 oktober 2021, 11:49

CEO Piet Jan Heijboer werkt met Croonwolter&dros aan de eerste energieneutrale tunnel ter wereld

De komende maanden spreken wij directeuren en andere beslissers uit het bedrijfsleven over de kansen en uitdagingen van de toekomsteconomie. Dit keer: Piet Jan Heijboer, CEO van Croonwolter&dros: “We gaan van reactief naar proactief. Het gaat erom dat je relevant bent en blijft.”

Piet Jan Heijboer 1 Piet Jan Heijboer, CEO Croonwolter&dros: "We kunnen steeds meer zaken standaardiseren, modulair en schaalbaar maken."

Wat doet Croonwolter&dros zoal om de klimaatdoelen van Parijs te halen?

“Je zou beter kunnen zeggen: wat is onze bijdrage aan de energietransitie? We kijken binnen onze onderneming bewust naar wat wij anders kunnen doen om een forse bijdrage te leveren aan de energietransitie. De wereld verandert nu zo snel, dat hadden we tien jaar geleden niet voor mogelijk gehouden. En we moeten steeds sneller inspelen op die veranderingen. We dragen daar al aan bij met onze innovaties, maar ook door materiaal te hergebruiken en vooral proactief met onze klanten mee te denken over hoe zij beter kunnen functioneren.

We zijn van origine een technisch dienstverlener. In het verleden werkten we meestal reactief, aan de hand van wat een klant vroeg. Meestal waren wij met installaties de laatste in de keten. Daar zien we nu echt verandering ontstaan: door onze technische kennis en doordat we de opgave beter snappen, weten we wat er nodig is. Daardoor word je vanzelf meer bij de voorkant van het proces getrokken. We worden gelijkwaardiger. En daarnaast ook steeds professioneler. Want iedereen is op zoek naar betere en slimmere oplossingen. Een voordeel is dat we groot zijn, dat we veel klanten hebben, veel projecten zien en voor schaalvoordelen kunnen zorgen. We kunnen steeds meer zaken standaardiseren, modulair en schaalbaar maken.”

Liever luisteren? Piet Jan Heijboer was onlangs te gast in onze podcast Change Short Stories.

Hoe gaan jullie de komende jaren bijdragen aan de toekomsteconomie?  

“De A16 Rotterdam wordt met een hoger gelegen verbindingsboog aangesloten op de bestaande A13 richting Delft. In dit tracé komt de eerste energieneutrale tunnel ter wereld. Dat betekent dat wij allerlei slimme innovaties in die tunnel hebben doorgevoerd, zoals het plaatsen van zonnepanelen om energie op te wekken. Maar ook hebben we gekeken naar hoe er zo min mogelijk energie kan worden gebruikt. Hoe kunnen we zo’n tunnelinstallatie, die uit vijftig verschillende deelinstallaties bestaat, zo optimaal mogelijk gebruiken en daar slimme oplossingen in verwerken?

Zo hebben we een speciale coating aangebracht op de tunnelmuren. Die maakt de tunnel lichter, zodat er minder kunstmatig licht nodig is. Dat doen we allemaal om zo min mogelijk energie te gebruiken. Ook hebben we installaties voor een groot deel op 24 volt gemaakt. Dat betekent dat elektriciteit van de zonnepanelen niet omgezet hoeft te worden naar wisselstroom, wat we normaal gesproken gebruiken voor het aansturen van installaties.”

Wat is er nodig om de komende jaren vooruitgang te boeken?  

“In de eerste plaats hebben we een andere mindset nodig, een cultuurverandering, en daar stuur ik erg op. We gaan van reactief naar proactief. Het gaat erom dat je relevant bent en blijft. Wij willen een verschil blijven maken, omdat het ook ons gehele bedrijf, onze collega’s en onze klanten en partners inspireert. Hoe gaaf is het dat je de planeet beter kan doorgeven dan die was! De kunst is om jezelf de ruimte te geven om vanuit de positie waarin je zat, te kunnen ontwikkelen en veranderen naar die nieuwe positie.

In de tweede plaats besteden we veel aandacht aan innovatie en samenwerking. Een voorbeeld hiervan is de digital twin. In de bouw merk je dat het lastig is om alle wensen en eisen vooraf in te schatten. Daar krijg je nog wel eens discussies over gedurende het traject. Dus we hebben daarvoor de techniek van een digital twin ingezet. Zo kunnen we visualiseren wat er allemaal komt kijken bij de voortgang van het project. Dat werkt veel beter dan dat je inschattingen blijft maken, want je kunt laten zien waar een verandering in de installatie toe leidt. En een bijkomend voordeel is dat we de toekomstige gebruikers via de digital twin kunnen opleiden. Op deze manier kunnen zij vroegtijdig leren hoe de techniek aangestuurd moet worden. Dus het is meteen een trainingsprogramma geworden. Uit innovatie komt dan altijd weer een nieuw verdienmodel, maar vooral ook inspiratie.”

Dit artikel is onderdeel van een reeks interviews met directeuren en andere beslissers over hun impact op de toekomsteconomie. Eerder spraken wij Wieger Droogh van PreZero, Coen de Ruiter van Greenchoice en Arthur van Schayk naar Remeha. Benieuwd naar hun verhalen? Lees ze hier.

Een virtuele ruimtereis om leiders liefde voor de aarde bij te brengen. Werkt dat?

Een select gezelschap heeft de kans om “de wereldpremière” van het programma bij te wonen. De verwachtingen van de virtual reality-voorstelling zijn hoog. “Ik hoop dat ik emotioneel word”, zegt theatermaker Hans Sibbel. “Als je de tranen zo bij mij ziet lopen, dan weet je dat het gelukt is." En Huub van Zwieten van Talent First is benieuwd of het bij hem de paradigmashift oplevert die ook astronauten ervaren: the overview effect.The overview effect The overview effect is de term die gebruikt wordt voor de perspectiefverandering die veel astronauten ervaren bij het zien van de aarde vanuit het heelal. Gemeenschappelijke kenmerken van die ervaring zijn een gevoel van ontzag voor de planeet, een diepgaand begrip van de onderlinge verbondenheid van al het leven en een hernieuwd verantwoordelijkheidsgevoel om voor het milieu te zorgen.Dertig minuten in de ruimte Na een introductie van locatie De Groene Afslag, een presentatie van initiatiefnemer Egbert Mulder van Circular Leadership, en een heuse veiligheidsboodschap begint het spektakel. De lichten gaan uit, de VR-brillen mogen op en veertien mensen vertrekken op hun persoonlijke, virtuele, ruimtereis. De aarde komt tevoorschijn vanachter de maan en terwijl de stem van Gaia tegen de VR-brillendragers spreekt komt de planeet dichterbij. De ongemakkelijke bril zorgt ervoor dat je als kijker bewust blijft van je daadwerkelijke locatie: op een stoel in Laren, maar dat doet niets af aan de pracht van de beelden. De blauwe planeet met de wolken die eroverheen trekken en het dunne laagje atmosfeer dat de bewoners beschermt. Op een bepaald moment poppen beelden op van de negatieve impact die wij als mensheid hebben op de planeet. Brandende bossen, rokende fabrieken, en smeltende ijskappen. Als kijker wil je de beelden het liefst negeren. In de eerste plaats omdat ze de mooie visuals van de planeet onderbreken. Ten tweede omdat ze je letterlijk met je neus op de feiten drukken. “We onderzoeken nog wat het beste werkt”, zegt initiatiefnemer Mulder daar later over. Hij doelt daarbij op het oproepen van negatieve gevoelens als angst en frustratie of positieve emoties als hoop en blijdschap. Op het einde trekt het VR-ruimteschip zich weer terug het heelal in en zakt de blauwe planeet terug in de diepte van het universum.Roept een virtuele ruimtereis verantwoordelijkheidsgevoel op om voor het milieu te zorgen?Verdriet, kwetsbaarheid en blijdschap Als de VR-brillen afgaan, is het eerst even stil. Dan trapt Sibbel af met zijn reactie. Hij voelde het meest toen het ruimteschip zich terug het heelal in trok en de aarde een steeds kleiner blauw bolletje werd. “Ik wilde niet weggaan”, merkte hij. De zaal knikt instemmend. Anderen voelden verdriet, kwetsbaarheid en de wil om in actie te komen. Tegelijkertijd heerste er een gevoel van onmacht. Wat kun je als individu nou eigenlijk bereiken? “Inzicht is één ding”, reageert Mulder daarop. “Stap twee is handelingsperspectief.” Naast de negatieve gevoelens voelden mensen ook blijdschap. Eregast Kate Raworth, econoom bekend van de donuteconomie, noemt de ervaring “aw inspiring.” Het zijn allemaal gevoelens waarvan Mulder hoopte dat mensen ze zouden beleven. “Voor ons was de grote vraag of je met een techniek zoals virtual reality de wereld zo kunt nabouwen dat mensen dit ervaren.” Mulder wil het programma specifiek voor leiders inzetten. “Dat je mensen niet de ruimte in hoeft te schieten, maar ze op een vrij simpele manier dit gevoel kunt geven." Het leiderschapsmodel dat Mulder ontwikkelde onderstreept een aantal leiderschapskwaliteiten, zoals hoop, optimisme, moed en compassie. “Ook die kun je trainen met virtual reality. Compassie bijvoorbeeld.” Compassie met de aarde is iets anders dan empathie, legt hij uit. “Empathie is dat je ziet dat iemand lijdt en dat je mee lijdt. Dat je medelijden hebt. Compassie is dat je ziet dat iemand lijdt en dat je iemand wil helpen. Compassie voor de aarde betekent dus dat je ziet dat dingen niet goed zijn en dat je in actie komt om die dingen te veranderen.” Hij denkt dat deze ervaringen ervoor zorgen dat mensen in actie komen. “Ik denk dat als je de aarde aanschouwt en je voelt wat eraan de hand is en een handelingsperspectief krijgt aangereikt tijdens die ervaring dat je dan letterlijk handen en voeten kunt geven aan die compassie." Bewustzijnsverschuiving voor sceptische leiders? Bij de mensen die er vandaag werkte het. Zij waren in ieder geval enthousiast en geroerd. Maar werkt het ook bij sceptische leiders die het goed uitkomt om het klimaat te negeren? “We zijn nu aan het kijken hoe het werkt, bij wie het werkt, of het een zinvol leiderschapsinstrument is, et cetera", reageert Mulder. En hij hoopt de virtuele film op de klimaattop in Glasgow te kunnen tonen. Of de film echt impact maakt op de leiders van vandaag is dus nog afwachten. Misschien dat daar na de top in Glasgow wat over te zeggen valt, maar voor de veertien aanwezigen vandaag leverde het in ieder geval een mooie zaterdagactiviteit op. Meer weten over Kate Raworth en haar donuteconomie? Lees dan dit interview of leer over de donuteconomie in zeven stappen. Wil je liever weten hoe haar visie in de praktijk wordt toegepast? Kijk dan deze korte documentaire over de stappen die ondernemers in Amsterdam zetten.