Erika van Zinderen Bakker 24 augustus 2023, 17:00

Brits energiebedrijf levert gratis groene energie op dagen met veel zon en wind

De Britse energieleverancier Octopus Energy is deze maand begonnen met iets nieuws: het bedrijf levert gratis energie op dagen dat er veel zon en wind is. Klanten van Octopus krijgen een dag van tevoren een melding met daarin de tijden waarop ze gratis stroom geleverd krijgen.

Adobe Stock 625696985 Octopus Energy gaat klanten gratis groene stroom aanbieden op momenten dat de opwek van hernieuwbare energie hoog is. | Credits: Adobe Stock

Het energiebedrijf hoopt hiermee verspilling van energie tegen te gaan. Uit onderzoek van denktank Carbon Tracker
bleek dat er in het Verenigd Koninkrijk tussen januari 2021 en april 2023 1,5 miljard Britse pond werd uitgegeven om meer dan 6,5 terrawattuur aan windenergie in te perken. Dit komt doordat energie die wordt opgewekt in tijden van lage vraag, niet kan worden opgeslagen vanwege een gebrek aan capaciteit. Bijkomend voordeel van de maatregel is dat die extra kosten voor de energieleverancier voorkomt.

1 miljoen huishoudens

De verspilling leidde tot 2,5 miljoen ton uitstoot die vermeden had kunnen worden als de energie direct was verbruikt. Met de verspilde energie hadden bovendien 1 miljoen huishoudens van groene stroom kunnen worden voorzien.

Melding vooraf

Octopus Energy werkt nu samen met netbeheerder UK Power Networks om klanten gratis elektriciteit aan te bieden, op momenten dat de opwek van hernieuwbare energie hoog is. Op basis van de voorspellingen van UK Power Networks stuurt Octopus klanten een dag van tevoren een melding met de tijden waarop ze hun huis of bedrijf gratis van stroom kunnen voorzien. De tijden en data variëren afhankelijk van de lokale opwekcapaciteit en -omstandigheden.

‘Overwinning voor iedereen’

Alex Schoch is hoofd Flexibiliteit bij Octopus Energy Group. Hij laat via de website van Octupus Energy weten dat hij blij is met het nieuwe beleid: “Dankzij technologie die een grotere vraag beloont, hoeven we overvloedige zonne- en windenergie niet langer uit te schakelen. In plaats daarvan kunnen consumenten deze energie gratis gebruiken. Dat is goed voor het elektriciteitsnet en goed voor de planeet – een overwinning voor iedereen.”

Ook in Nederland?

Change Inc. vroeg woordvoerders van drie energiebedrijven in Nederland om een reactie. We ontvingen direct een reactie van Greenchoice, één bedrijf besloot bewust niet te reageren, het derde bedrijf reageerde niet.

Greenchoice

‘Greenchoice vindt het belangrijk dat iedereen kan meeprofiteren van de energietransitie. We blijven stimuleren dat klanten ervoor kiezen met zonnepanelen in hun eigen stroomverbruik te voorzien. Tegelijkertijd werken we aan verschillende oplossingen voor het vraagstuk rond onbalans op het elektriciteitsnet. Groene stroom verbruiken wanneer deze in overvloed beschikbaar is, draagt bij aan de oplossing.
Maar sturen op gedragsverandering (met financiële prikkels) is slechts één onderdeel van onze aanpak. Greenchoice kijkt naar een verandering van het hele systeem. Voor het opvangen van de onbalans investeren we ook in grootschalige batterijopslag, werken we aan innovatieve oplossingen om hernieuwbare energie te regelen en zijn we continu bezig met het ontwikkelen van producten en diensten voor de consumentenmarkt die daarop aansluiten.’

Lees ook:

Vader en dochter runnen start-up: goedkoop zonnestroom opslaan met wateraccu

De start-up Solyx Energy heeft een simpele oplossing voor huishoudens die meer zonnestroom opwekken dan gebruiken: energie opslaan in een warmwaterboiler. Vader Hans en dochter Emma Snaak bieden een alternatief voor dure thuisbatterijen. “Energie die je overdag opwekt met je zonnepanelen, wil je kunnen opslaan voor als je ’s avonds thuis bent. Dan kom je nu vaak uit bij een thuisbatterij. Maar zo’n accu kost minimaal 5000 euro”, legt Emma Snaak uit. De ‘wateraccu’ van Solyx Energy kost inclusief de installatie van een boiler rond de 1500 euro. Warmwater als energiedrager Het systeem van Solyx Energy slaat energie niet op als elektriciteit, maar in de vorm van warm water. In de meterkast wordt een kastje geïnstalleerd dat in de gaten houdt wanneer zonnepanelen meer stroom opwekken dan er in huis wordt verbruikt. Bij een stroomoverschot gaat er een seintje naar een elektrische boiler. Die springt aan, en verbruikt precies zoveel elektriciteit als anders het net op zou gaan. Met het water dat wordt opgewarmd, kun je ’s avonds douchen. Overtollige zonnestroom Ruim twee miljoen Nederlandse huishoudens hebben zonnepanelen op het dak liggen. Die wekken zoveel stroom op dat er regelmatig momenten zijn waarop er te veel stroom op het net komt. Dit veroorzaakt verstoppingen op het elektriciteitsnet (netcongestie) en momenten met negatieve stroomprijzen: wie een dynamisch energiecontract heeft, betaalt dan voor het leveren van stroom. Ook spenderen Nederlanders flink aan het verwarmen van water. Kraanwater met de cv-ketel verwarmen vormt een kwart van de gemiddelde gasrekening. De Solar iBoost, zoals het apparaat heet, moet zowel netcongestie tegengaan als het eigen gebruik van zonnestroom laten toenemen. Een gemiddeld huishouden met zonnepanelen gebruikt maar 30 procent van de opgewekte stroom zelf; met de Solar iBoost neemt dit toe tot 70 procent. Solyx Energy bracht het vorig jaar op de Nederlandse markt. Lithium versus water Voor het thuis opslaan van energie zijn nu vooral lithium-ion accu’s beschikbaar. Die zijn relatief duur en hebben terugverdientijden van tien tot vijftien jaar. Emma: “Wie weet hoe ons energiesysteem er over vijftien jaar uitziet qua tarieven, opwekmogelijkheden en opslag op wijkniveau. Het is ingewikkeld om een investering te doen die pas over vijftien jaar geld gaat opleveren.” De terugverdientijd van de Solar iBoost is zo’n vijf jaar. Hans: “Er zijn natuurlijk allerlei manieren om energie thuis op te slaan. Wat wij aanbieden, is een laagdrempelige vorm van opslag.” Emma voegt toe: “Huishoudens worden steeds een stapje duurzamer. Zonnepanelen zijn nu het grote ding dat huishoudens daarvoor makkelijk kunnen aanschaffen. Dat gaat geleidelijk verschuiven naar vormen van energie-opslag. Daar heb je meerdere soorten oplossingen voor nodig.” Hans: “En voor ieder huis is weer wat anders ideaal. In een gezin met drie kinderen die sporten bijvoorbeeld, is het warme water niet aan te slepen.” Toesnijden op de Nederlandse situatie De Solar iBoost is afkomstig uit Engeland, waar al honderdduizend huizen er eentje hebben geïnstalleerd. Solyx Energy heeft het product naar Nederland gehaald. Tegelijkertijd is Hans bezig met het ontwikkelen van een eigen product dat meer is toegesneden op de Nederlands situatie en ook geschikt is voor 3-fase zonnepaneelomvormers. Ook wordt gedacht aan een smart variant die op dynamische energieprijzen kan reageren. Gedeelde interesses Hans is van huis uit werktuigbouwkundige en was tot twee jaar geleden eigenaar van Ratio Electric, een bedrijf dat laadpaalsystemen ontwikkelt. Emma heeft in dezelfde sector carrière gemaakt en werkte eerder aan de uitrol van laadpalen voor Tesla en bij Lilium, een bouwer van elektrische vliegtuigen. De Snaaks hebben gespeeld met het idee dat Emma Ratio Electric zou overnemen. “Ik ben blij dat ik dat niet gedaan heb”, vertelt Emma. “Maar ik dacht toen wel: het lijkt me heel leuk om met mijn vader te werken. Dat heb ik ook uitgesproken. Het is natuurlijk heel bijzonder dat we in dezelfde industrie werken en dezelfde interesses hebben.” Samenwerken Na de verkoop van zijn bedrijf wilde Hans zijn kennis en ervaring gebruiken om een nieuw product in de markt te zetten, en kwam uit bij de wateraccu. “Hij liet een aantal keren terloops vallen dat hij iemand zocht om dat idee verder uit te werken”, zegt Emma lachend. De gesprekken tussen vader en dochter werden steeds serieuzer. “Het is belangrijk om verwachtingen te managen en af te stemmen hoe je naar de samenwerking kijkt. Als Hans niet mijn vader zou zijn, weet ik niet of ik zo snel mijn baan had opgezegd voor dit idee. Maar als vader en dochter weet je precies wat je aan elkaar hebt. Je slaat ongeveer alle stappen over in het leren kennen van je business partner.” Bij Solyx Energy is Hans de man van de techniek, Emma regelt alles eromheen. “Ik werk in principe vijf dagen in de week, Hans twee. Maar als het op het product aankomt, is hij er altijd in zijn achterhoofd mee bezig”, zegt Emma. “Als hij op kantoor komt, is er altijd iets waar hij over heeft nagedacht of iets wat hij heeft uitgezocht. Hij heeft heel veel intrinsieke motivatie.” Hans knikt instemmend. “Ja, ik vind het leuk om producten te ontwikkelen. Dat draag ik bij. Maar het bedrijf is Emma.” Emma: “Hiervoor werkte ik bij grote start-ups met veel collega’s waarbij iedereen expert is op een bepaald gebied. Werken met mijn vader is compleet anders. Hans is echt een ondernemer. Hij wil alles begrijpen en overal vanaf weten. Maar ook snel producten ontwikkelen. Gewoon hup, aan de bak, en dingen uitproberen.” Lees meer: Gigantische waterbatterij in Zwitserse Alpen moet het Europese net gaan balancerenWarmtebuffer van Nederlandse start-up verlaagt energierekening tot wel 75 procentGravity Power Plants: oude vorm van energieopslag, in een nieuw jasje