Hannah van der Korput
07 mei 2025, 12:00

Bloemen besparen appelboeren bestrijdingsmiddelen en duizenden euro’s

Ze fleuren de omgeving op en bevorderen de biodiversiteit, maar bloemstroken hebben nog meer voordelen. Leg ze aan in appelboomgaarden en ze kunnen boeren ziektes en jaarlijks tot bijna 3.000 euro besparen.

Getty Images 1244639748 Bloemen rondom landbouwgrond.

Dat is te lezen in een nieuwe studie die is gepubliceerd in het Journal of Agricultural Economics. Het is een verlengde van een eerder onderzoek afkomstig van de Universiteit van Reading. Destijds kwamen de wetenschappers tot de conclusie dat stroken met bloemen schade door plagen met maar liefst 32 procent kunnen verminderen.

Natuurlijke ongediertebestrijders

Dat komt omdat bloemstroken de thuisbasis vormen van insecten, denk aan lieveheersbeestjes en verschillende soorten vliegen. Zij eten andere insecten die de oogst bedreigen, bijvoorbeeld bladluizen. Op die manier vormen de insecten die op de bloemen afkomen een team van natuurlijke ongediertebestrijders. Ze houden de appelbomen gezond, maar dan zonder chemische bestrijdingsmiddelen.

“Bloemen trekken nuttige insecten aan die hard werken om plagen onder controle te houden. Boeren kunnen geld besparen en tegelijkertijd de biodiversiteit stimuleren. Daarbij kan de natuur een deel van het zware werk doen bij de verzorging van gewassen. Er valt nog veel te leren over alle voordelen van het aanplanten van bloemperken”, zegt Dr. Charlotte Howard, hoofdauteur van de Universiteit van Reading.

Praktijk

Het recente onderzoek richt zich op de praktijk, waarbij het team twee jaar lang appelboomgaarden onderzocht. Een deel was voorzien van bloemstroken, een deel niet. Ze analyseerden hoeveel appels er verloren gingen door ongedierte en plagen en de financiële impact voor de telers. In slechte jaren waarin veel appels werden aangevreten, leverden de bloemstroken een besparing van bijna 3.000 euro per hectare op. Ook in jaren met minder plagen was de aanleg van de bloemen rendabel, aldus de onderzoekers.

Aanplanten

Het advies aan boeren luidt dan ook: plant bloemen rondom de boomgaard. Op welke plek dat gebeurt, maakt uit. Daarom heeft het onderzoeksteam een handleiding gemaakt. Die moet boeren helpen om de bloemstroken zo aan te leggen dat ze het meeste rendement opleveren.

Lees ook:

Changemaker Melvin Sieben (Mejor Technologies) detecteert bosbranden in vroeg stadium: 'We willen overal bijdragen aan een gezonde planeet'

Hoe is het idee ontstaan om een bedrijf te starten dat natuurbranden wil voorkomen?"Samen met mijn collega Joris Kohl van Wijngaarden wilde ik graag onze technische kennis gebruiken om wereldwijde problemen op te lossen. Wij zijn oud-collega's van het bedrijf Alfen in Almere dat in de energietransitie zit. Er was snel een klik en we hadden het ook al snel over gezamenlijk ondernemen. Mijn vrouw is Australische en in 2019 woedde daar grote verwoestende branden met ernstige gevolgen voor het klimaat. Hierdoor besloten we om naar dit probleem te kijken. Na gesprekken met experts over de hele wereld kwamen we op het eerste ontwerp van ons systeem."Wat hebben jullie precies bedacht?"Ons eerste ontwerp was een vroeg-detectiesysteem voor natuurbranden zodat we de brandweer konden faciliteren. We wilden hier kleine zeppelins op zonne-energie voor gebruiken van een partner. Helaas ging de ontwikkeling hiervan te traag. Wij hadden ondertussen al wel voortgang gemaakt op een risico-analyse die de locatie van een brand kon voorspellen zodat we drones strategisch konden positioneren voor detectie en communicatie. Dit zijn LUCI en CHRIS geworden. We gaven eerst CHRIS zijn naam na het overlijden van een gelijknamige werknemer na zijn gevecht tegen kanker. LUCI hebben we vervolgens benoemd zodat er ook een vrouwelijke kompaan is."Hebben jullie onlangs nog een brand voorkomen?"De recente brand op de Drunense heiden is een voorbeeld van een haard die we oppikten toen we een aantal dagen ervoor een voorspelling maakten. Waar veel risicosystemen bij droog en warm weer een groot gebied, soms een hele provincie als gevaar aangeven zag LUCI verhoogd risico op een aantal meter afstand van de daadwerkelijke brand. Hiermee kunnen we naast langetermijnrisicoverlaging ook tijdens het natuurbrandseizoen parater zijn. Ook in Bulgarije hebben we onlangs demo’s gegeven."Waarom is dit nooit eerder bedacht?"Beide ontwikkelingen zijn gebouwd op recente technische doorbraken zoals machine learning (AI), satellietdata en drones. Wereldwijd zijn er wel veel initiatieven die vergelijkbare toepassingen hebben. Wij zijn drie jaar geleden met deze ontwikkeling begonnen en waren daarom redelijk vroeg zodat we nu een goede kans op de markt hebben."Hoe betrouwbaar kan je werken met AI?"De machine learning-technieken die wij toepassen zijn makkelijk verifieerbaar. Daarnaast werken we altijd met kansen. De kansberekening dat een brand ergens start, is bij geen enkel model perfect. We zien dat het model 80 tot 90 procent van de tijd een brand voorspeld in een hoog-risicogebied en vooral met een hoge ruimtelijke en tijdsafhankelijk resolutie, oftewel zelfs voor een klein gebied en een specifieke tijd. Dit is handig want dan weet je precies waar en wanneer je paraat moet staan. CHRIS gebruikt geen AI."Is jullie methoden ook toepasbaar voor andere ‘mogelijke’ rampen?"We maken overzichtskaarten in real-time vanuit drones. Dit is zeer toepasbaar op andere rampen. Denk bijvoorbeeld aan een overstroming waar mensen op de daken van huizen zijn gestrand. Een drone kan dan snel over een gebied vliegen waarbij een kaart wordt gemaakt. Zo kun je mensen herkennen en de precieze gps-locatie delen voor reddingen."Hoe duurzaam is Mejor Technologies?"Grote branden brengen soms miljarden tonnen CO2 in de lucht. Zo produceerden de bosbranden in Canada, twee jaar geleden, bijna tien jaar aan rookemissies. Koolstofdioxide afkomstig van bosbranden is wereldwijd een groeiende bron van broeikasgasemissies.Dit draagt uiteraard bij aan klimaatverandering en zal daardoor alleen meer natuurbranden veroorzaken. Het idee van LUCI is dat je branden kan voorkomen, maar ook begrijpt waarom het risico op een bepaalde plek hoog is. Hierdoor kun je het landschap effectief inrichten en de vegetatie gezond houden. Als je branden voorkomt, voorkom je CO2-bijdrage. Tegelijkertijd houd je vegetatie in stand die CO2 opneemt."Jullie begonnen met subsidie en zoeken nu klanten. Je sprak ook al met de klimaatminister van Pakistan?"Ja, onze visie ligt wereldwijd, maar we beginnen het liefst in Europe dicht bij huis. We mogen onze systemen demonstreren in Bulgarije, Portugal en binnenkort ook in Spanje. We spreken doorlopend verschillende landen en willen op termijn overal bijdragen aan een gezonde planeet."Waar liep je als Changemaker het meeste tegenaan?"Uitdagingen liggen overal, maar persoonlijk denk ik dat sceptische reacties mij als jonge ondernemer soms demotiveerde. Dit was een goede les. Niet iedereen ziet de wereld op dezelfde manier of is bereid om dezelfde stappen te zetten om de wereld te veranderen. Dit niet persoonlijk aannemen en vanuit een positieve visie doorwerken is een grote les geweest."Wat kan je andere Changemakers tippen?"Probeer je idee en visie met zoveel mogelijk mensen te delen. Leer van hun reacties en versterk jezelf ermee." Lees ook:Changemaker Sander van Lopik (Roffa Reefs): ‘We weten serieus meer over de maan dan over koraalrif’ Changemaker Marlot Kiveron verduurzaamde Ace & Tate: ‘Zie weerstand niet als iets negatiefs maar als een kans’ Changemaker Aaike van Vugt (VSParticle): ‘Waarom duurt het vijftien jaar om een nieuwe batterij op de markt te brengen?’