André Oerlemans 13 maart 2025, 11:55

Blauwe batterij maakt zonnestroom net zoveel waard als aardgas

Nu zonnestroom overdag steeds minder waard wordt, loont het om er warm water mee op te warmen voor gebruik ’s avonds. Dat is precies wat de Nederlandse Blauwe Batterij doet. Het systeem maakt waardeloze zonnestroom weer evenveel waard als aardgas.

Directeur Dominic Tegelbeckers van De Blauwe Batterij. | Credits: André Oerlemans

De techniek is niet nieuw, het idee ook niet. Maar de groeiende aandacht wel, stelt directeur Dominic Tegelbeckers van De Blauwe Batterij. “De oplossing is heel oud, maar het idee om water met zonnestroom te verwarmen wordt weer mainstream. Het is ons doel is dat dit oude idee weer breed gedragen wordt.”

Innovatie

De warmtebatterij was een van de innovaties die werden gepresenteerd tijdens vakbeurs Solar Solutions in de Expo Greater Amsterdam. Het principe is eenvoudig: bespaar gas en geld door elektriciteit om te zetten in warm water en voorkom het terugleveren van zonnestroom aan het net. Dat scheelt terugleverboetes en voorkomt netcongestie.

Zonnestroom niets meer waard

Misschien dat veranderende omstandigheden er aan hebben bijgedragen om zonnepanelen weer te gebruiken om warmte op te wekken (Power to Heat). Nu meer dan de helft van alle opgewekte stroom uit hernieuwbare wind- en zonne-energie komt, ontstaan op zonnige dagen met veel wind overschotten aan stroom. Dat zorgt voor pieken op het elektriciteitsnet (netcongestie) en dalende prijzen. Soms tot nul. Die congestie is een van de redenen voor het kabinet om per 2027 de salderingsregeling
af te schaffen. Bezitters van zonnepanelen kunnen hun teruggeleverde stroom vanaf dan niet meer aftrekken van hun energierekening.

Om het nog erger te maken, brengen bijna alle energiebedrijven sinds vorig jaar terugleverkosten
in rekening voor de zonnestroom die ze aan het net leveren. Het Algemeen Dagblad maakte een toekomstige rekensom en concludeerde dat zonnestroom vanaf 2027 letterlijk geen cent meer waard is. Behoorlijk prematuur, aldus verschillende experts, maar wel een reële bedreiging voor de zonnesector.

Verbazing

Volgens Tegelbeckers kan de Blauwe Batterij deze problemen deels oplossen. “We hebben energieopslag nodig, we moeten het eigen verbruik van zonnestroom stimuleren en netcongestie oplossen”, stelt hij. “Water is een hele goede opslagbron voor je eigen opgewekte stroom. Ik vind het verbazend dat iets wat zo voor de hand ligt niet eerder is opgepakt.”

Overschot gebruiken

Het systeem zit simpel in elkaar. Een apparaatje op de slimme meter in de meterkast houdt in de gaten hoeveel stroom de zonnepanelen op het dak opwekken. Als dat meer is dan de eigenaar zelf verbruikt, zorgt een energiemanager ervoor dat het overschot aan stroom gebruikt wordt om water te verwarmen. Dat kan in een elektrische boiler of in buffervat tot wel 300 liter. Twee technieken zorgen voor een hoog rendement. Het element in de boiler of het buffervat zet de elektriciteit om in warmte met een factor 1 op 1. Eenmaal opgewarmd zorgt de geïsoleerde wand ervoor dat het water nauwelijks afkoelt. Er is dagelijks slechts een heel klein beetje elektriciteit nodig om het water op temperatuur te houden. Het water hoeft niet eens per se met zonnestroom verwarmd te worden. In de winter of op donkere dagen kan de Blauwe Batterij ook stroom uit het net halen, maar dan op momenten dat de prijs laag is of er geen congestie is, bijvoorbeeld ’s nachts of overdag.

Kijk hier hoe de blauwe batterij werkt:

Gas besparen

Met dat warme tapwater kunnen mensen ’s avonds douchen of in bad gaan. Dat scheelt veel aardgas. Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt volgens het CBS 1.000 kubieke meter aardgas en 2.500 kilowattuur elektriciteit per jaar. Van die duizend kuub gas gaat ongeveer een kwart naar warm tapwater. “Dat is een enorme hoeveelheid gas voor de verwarming van water. Die kun je op deze manier besparen”, stelt Tegelbeckers. Omdat gas op de energierekening veel duurder is dan elektriciteit, krijgt de zonnestroom op deze manier veel waarde. “De energie die wordt gebruikt voor het opwarmen van tapwater is bijna net zo hoog als het algehele elektriciteitsverbruik”, weet hij.

Veel voordelen

Volgens Tegelbeckers is de Blauwe Batterij een schone en eenvoudige vorm van energieopslag die veel voordelen kent. Bezitters van zonnepanelen hoeven minder te salderen omdat ze meer stroom zelf gebruiken. Ze voorkomen daarmee ook dat ze hun stroom terugleveren op momenten dat die weinig waard is. Verder daalt hun gasrekening en worden ze meer zelfvoorzienend qua energie. Daarnaast verminderen ze de netcongestie die vaak overdag ontstaat als miljoenen zonnepanelen stroom terugleveren aan het net. ’s Avonds ontlasten ze juist het net door te douchen met hun zelf verwarmde water. Omdat steeds meer huishoudens een elektrische boiler hebben, slaan die ’s avonds massaal aan en zorgen voor pieken in de elektriciteitsvraag.

Directeur Dominic Tegelbeckers demonstreerde op Solar Solutions een drukvat en een elektrische boiler waarin het verwarmde water wordt opgeslagen. | Credit: André Oerlemans

Beter dan thuisbatterij

Tegelbeckers durft zelfs te stellen dat het systeem meerdere voordelen heeft ten opzichte van de thuisbatterij. Die heeft meestal een beperkt vermogen en kan de zonnestroom maar een paar uur opslaan. De warmtebatterij is eenvoudiger, kan meer energie voor langere tijd opslaan en is een stuk goedkoper. “Sowieso kan dit een hele goede aanvulling zijn op de thuisbatterij”, zegt hij.

Lees ook:

Warmte energie-opslag Batterijen Zonne-energie energietransitie

Deel dit bericht op

Aansluitend Artikel

Nieuwsupdate: Europa's batterijhoop Northvolt failliet en Thorizon haalt 20 miljoen op voor gesmolten-zoutkernreactor

Zweedse batterijfabrikant Northvolt failliet: klap voor Europese batterij-industrieNorthvolt, het Zweedse bedrijf dat Europa op de kaart moest zetten met batterijen voor elektrische voertuigen, heeft faillissement aangevraagd. Het bedrijf, dat batterijen leverde aan onder andere Volvo, Scania en BMW, kampte met financiële problemen en oplopende schulden. Ondanks een recordfinanciering van 15 miljard euro in oktober 2024 kon het bedrijf zijn productieproblemen niet oplossen. Het faillissement is exemplarisch voor de uitdagingen voor de Europese batterij-industrie, die worstelt met hoge energieprijzen en concurrentie uit China. Een bewindvoerder onderzoekt nu of een doorstart mogelijk is. De Amerikaanse en Duitse tak van Northvolt blijven vooralsnog buiten het faillissement. Thorizon haalt 20 miljoen op voor gesmoltenzoutreactor Thorizon-oprichters Sander de Groot en Kiki Lauwers hebben 20 miljoen euro opgehaald om kernreactoren te bouwen die kernafval als brandstof gebruiken. De Thorizon One, een gesmoltenzoutreactor, kan genoeg energie leveren voor 250.000 huishoudens en vermindert radioactief afval. Het Nederlands-Franse bedrijf ontvangt 16 miljoen euro van Invest-NL en InvestEU en een subsidie van 4 miljoen euro van de provincie Noord-Brabant, VDL en Demcon. Met het kapitaal wordt het ontwerp verbeterd en worden nieuwe reactoren gebouwd in onder meer Frankrijk en de Benelux. Het totaal opgehaalde bedrag komt nu op 42,5 miljoen euro, inclusief een eerdere subsidie van 10 miljoen euro van de Franse overheid. Lees ook: Thorizon-oprichter Kiki Lauwers: ‘We kunnen het ons niet veroorloven om kernenergie uit te sluiten’Klimaat-whiplash treft steden wereldwijd: snelle omschakeling tussen droogte en overstromingen Grote steden wereldwijd worden getroffen door een klimaat whiplash: dodelijke schommelingen tussen extreme droogte en hevige regenval als gevolg van de klimaatcrisis. Een Brits onderzoek naar 112 grote steden laat zien dat 95 procent een duidelijke trend vertoont naar een droger of juist natter klimaat, met ernstige gevolgen voor drinkwatervoorziening, voedselproductie en infrastructuur. "Onze studie toont aan dat de klimaatverandering wereldwijd dramatisch verschilt", zegt onderzoeker Katerina Michaelides van de Universiteit van Bristol tegen The Guardian. In de afgelopen twintig jaar hebben tientallen steden, waaronder Cairo, Madrid en Riyad, een ‘klimaatdraai' doorgemaakt, waarbij ze van droge naar natte extremen zijn overgeschakeld, of andersom. Dit maakt het moeilijker voor steden om zich voor te bereiden op extremen. The Urban Woods start met houten hoogbouw in Delft, zelfs liftschacht van hout The Urban Woods is in Delft gestart met de bouw van een iconische woontoren van hout zonder betonnen kern. Oprichters Tim Vermeend en Sebastian Monteban willen met dit innovatieve project duurzame hoogbouw sneller en schaalbaarder maken. Zelfs voor de liftschacht en voor de stabiliteit is hout gebruikt – geen beton. 85 procent van de materialen is herbruikbaar. Met een modulaire aanpak wordt elke woning in slechts drie dagen gebouwd. "Dit project bewijst dat we de CO2-uitstoot drastisch kunnen verminderen", vertelt Meint Smith, ontwerper bij advies- en ingenieursorganisatie Arcadis, constructeur van het project. "Dankzij nieuwe technieken zoals bouwplaten van gerecycled hout en het slimme stabiliteitssysteem, is de ecologische voetafdruk minimaal." Lees ook: The Urban Woods-oprichter Sebastian Monteban: 'Ons doel is om de natuur terug te brengen naar de stad'Omstreden snelweg door Amazone voor COP30 in Brazilië Voor de COP30-klimaattop in november wordt een vierbaanssnelweg aangelegd dwars door beschermd Amazonegebied bij Belém. De staat Pará zegt dat de weg verkeersdrukte zal verlichten en "duurzaam" is, maar natuurbeschermers waarschuwen voor grootschalige ontbossing en ecosystemen die versnipperd raken. Hoewel de overheid ecologische aanpassingen zoals dierenpassages belooft, waarschuwen wetenschappers voor grote schade. "Dit tast essentiële habitats aan", zegt een bioloog tegenover BBC. De snelweg is een van de 30 projecten om Belém klaar te maken voor COP30, maar critici noemen het een paradoxale ingreep voor een klimaattop in het regenwoud.Ook in de media: Ruim 900 omwonenden doen aangifte van mishandeling tegen Schiphol (Nu.nl)UvA-wetenschapper over stikstofonderzoek: ‘Zal me niet snel meer lenen voor beleidsadvies’ (Folia)Hij zou de man kunnen worden die bij Tata Steel het licht uitdoet, 'maar zie liever een groene staalfabriek’ (Trouw)