‘Bestuurs-fluisteraars’ noemt Hofkes ze, de plaatshebbers in een Young Board. Een Young Board is een intern team van jonge, talentvolle medewerkers dat een officieel mandaat krijgt om het bestuur te adviseren. En dat gaat volgens haar verder dan de jongerenraden die veel organisaties nu kennen. ‘Die klinken mooi maar sterven een stille dood, omdat er in de praktijk niet naar ze geluisterd wordt. Vaak worden ze wel aangehoord, maar niet echt gehoord. Dat is een groot verschil.’
Werknemers willen duurzamere werkgevers
En dat is zonde, meent Hofkes. Want de wilskracht bij werknemers in het bedrijfsleven om de duurzame transitie te versnellen is ontzettend groot. ‘Onderzoek laat zien dat 60 procent van de beroepsbevolking vindt dat de werkgever duurzaamheid te weinig stimuleert. Die onbenutte denkkracht is enorm, dat talent is het nieuwe goud. Maar die kennis moeten we structureren en in de strategie van bedrijven verankeren.’
Daar helpt de Young Board Academy bij, opgezet door Hofkes’ organisatie NieuwBestuur. In een workshop van een dag krijgt een groep van tien personen van eenzelfde organisatie, bestaande uit jonge talenten en seniors, de handvatten om een intern team samen te stellen dat kan bijdragen aan bestuurlijke vernieuwing. Eenmaal opgericht moet een Young Board de organisatie helpen om groepsdenken en blinde vlekken in de bestuurskamer te doorbreken en toekomstige risico’s en kansen te signaleren.
Hoewel de website spreekt over een leeftijdsgrens van 35 jaar is ‘jong’ overigens een oprekbaar begrip. Hofkes: ‘In de basis mikken we op talentvolle mensen die hun hand opsteken als het over duurzaamheid gaat en die willen groeien in leiderschap.’
Sparren met je stakeholders
Een Young Board kan volgens Hofkes het verschil maken in stakeholdermanagement. ‘Ze halen expertise en waardevolle informatie naar binnen die nu vaak ontbreekt. Ze vertegenwoordigen ook de belangen van de volgende generatie en van de natuur.’
Hofkes wil die vertegenwoordiging zo concreet mogelijk maken. Daarom sleutelden haar adviesbureau samen met een softwareontwikkelaar de afgelopen periode aan een large language (LLM) model dat gevuld kan worden met informatie over allerlei soorten stakeholders, zoals klanten, aandeelhouders en de natuur. Het model fungeert als een intelligent dashboard dat niet alleen signalen en meningen bundelt, maar ook hypotheses formuleert, zodat bestuurders ermee kunnen sparren. De Young Board is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de input en zorgt voor continue vernieuwing.
‘Het is een beveiligd model dat volledig wordt gevuld met bedrijfsspecifieke stakeholderinformatie. Daarmee wordt het een ’safe operating AI’ vraagbaak voor bestuurders, een soort stakeholder-orakel’, zegt Hofkes. ‘Het model maakt het mogelijk om informatie die eerder gefragmenteerd door de hele organisatie slingerde, inzichtelijk te maken. Zo krijgen bestuurders de mogelijkheid om de gevolgen van hun strategie vooraf te toetsen bij verschillende stakeholdergroepen, en hoezen ze niet pas achteraf geconfronteerd te worden met de negatieve effecten daarvan. Daarmee ontstaat een innovatieve vorm van besluitvorming.’
Hofkes kent de cynische tegenargumenten van duurzame verandering maar al te goed: te duur en te complex. Maar kortetermijnwinstbejag is volgens haar op de lange termijn altijd duurder dan het alternatief. ‘Kijk naar de toeslagenaffaire of de gaswinning in Groningen. De kosten voor hersteloperaties rijzen de pan uit. Goedkoop is altijd duurkoop. De rekening komt nog wel. Als je als bestuurder nog vasthoudt aan de korte termijn, ben je in mijn ogen een slechte bestuurder.’
Geloofwaardigheid van eigen beleid
De gemiddelde leeftijd van bestuurders van grote bedrijven ligt al jaren rond de 60 jaar. Zitten de door dinosauriërs bezette bestuurskamers wel te wachten op een adviesorgaan dat vernieuwing en vergroening predikt?
Volgens Hofkes wel. ‘Ik denk dat er onder bestuurders een grote behoefte is aan handelingsperspectief. In 2015 hebben alle landen hun handtekening gezet onder het Klimaatakkoord en over nog geen vijf jaar moeten de 17 Sustainable Development Goals die toen in het leven zijn geroepen gehaald worden. Zo ver zijn we nog lang niet: slechts 17 procent hebben we gehaald. Elke zichzelf respecterende bestuurder moet zich afvragen: welke doelen heb ik en hoe ver zijn we? Het antwoord op die vraag gaat ook over de geloofwaardigheid van je eigen beleid.’
Platform van alumni
Ondertussen ziet Hofkes al bij verschillende organisaties dat er Young Boards worden geïnstalleerd. Namen wil ze niet noemen. ‘Maar bij bedrijven die goed bezig zijn zie ik drie gemene delers: er is sprake van een goed functionerende en wederkerige informatievoorziening tussen stakeholders ondersteund door een Young Board met mandaat. Daarnaast ververst de aanwas van nieuw talent zich om de zoveel tijd en zijn Young Boards actief bij organisaties die een ambitieuze duurzame doelstelling hebben.’
Uiteindelijk hoopt Hofkes dat de Young Boards van verschillende organisaties elkaar vinden en ondersteunen. ‘De Academy wordt een alumniplatform van mensen die hun lessen kunnen delen en weten dat ze nooit alleen staan.’
Leadership Action Day
Op 25 september organiseert Hofkes de Leadership Action Day, waar de landelijke uitrol van de Academy wordt gelanceerd. Hofkes: ‘Vijf jaar geleden organiseerden we de eerste editie en presenteerden we de uitgangspunten van een goed bestuur, onder andere met oog voor alle stakeholders, circulaire verdienmodellen en toekomstige generaties. Maar nu is het tijd voor actie.’
‘We kunnen eindeloos blijven praten, maar nu gaan we doen. Ik hoop dat deelnemers naar huis gaan met handelingsperspectief en denken: eindelijk ben ik begonnen met iets waar ik in geloof.’
Wil jij aan de slag met het opzetten van een Young Board in jouw organisatie? Sluit je dan aan bij het event dat het startpunt markeert van dit nieuwe bestuursmodel.
Leadership Action Day vindt dit jaar plaats op 25 september bij de Nieuwe Groene Afslag. Speciaal voor lezers van Change Inc. is er een kortingscode beschikbaar ter waarde van 100 euro. Koop je kaarten via deze website en vul de kortingscode LSD2025 CHANGEINC in. Wees er snel bij, want het zijn de laatste kaarten.
