André Oerlemans
31 mei 2023, 12:30

Badkamer, zonnepanelen en warmtepomp steeds minder vaak in plastic of karton verpakt

De badkamer, wc, CV-ketel, warmtepomp, zonnepanelen, maar ook de grote installaties van ziekenhuizen en bedrijven; de installatiebranche verpakt ze jaarlijks in duizenden tonnen papier, karton en plastic. Een jaar na de afspraak om aanzienlijk minder verpakkingen te verbruiken zijn er de eerste positieve resultaten. De 35 bedrijven die meedoen aan het Brancheplan Verpakkingen hebben 10 procent minder papieren en kartonnen verpakkingen gebruikt en 12 procent minder plastic.

Installatiebranche dringt gebruik van verpakkingsmaterialen flink terug De installatiebranche heeft het afgelopen jaar aanzienlijk minder verpakkingen gebruikt | Credits: TechniekNederland

Die resultaten hebben Techniek Nederland en de Federatie Elektrotechniek (FEDET) bekendgemaakt. De installatiebranche overhandigde in maart 2022 zijn Brancheplan Verpakkingen aan staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat. Doel: in 2025 minimaal 20 procent minder plastic en kartonnen verpakkingen gebruiken. Bovendien moeten die verpakkingen dan meer gerecycled en hergebruikt worden en volledig recyclebaar zijn. De verpakkingen waar het om gaat zijn onder meer plastic, piepschuim, karton, lijm en inkt.

Meer data nodig

Om te kunnen minderen moet je eerst weten hoeveel verpakkingen je als branche gebruikt. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaat dat monitoren en publiceerde begin dit jaar een nulmeting. Daarbij kwam al een van de problemen naar boven. Niet elk bedrijf kan de tonnage aan gebruikte verpakkingen meteen met een druk op de knop uit zijn computer toveren. Uiteindelijk kreeg IenW van 25 bedrijven de gegevens: vijf fabrikanten, vijf groothandels en vijftien installateurs. Zij kochten in 2021 – het jaar dat als referentiejaar dient voor de reductie – 4991 ton aan papier en karton in en 610 ton plastic. Vijf fabrikanten en groothandels kochten 40,8 ton aan stickers en etiketten in. Om te bepalen hoeveel procent daarvan uit gerecycled materiaal bestond, ontbraken voldoende data. Wel werd meer dan 90 procent van de verpakkingen ingezameld voor recycling.

Voorbeeld voor andere branches

Bij de start van het brancheplan haakten tien bedrijven aan: Croonwolter&dros, Aalberts, EQUANS, Kuijpers, Rensa, Schneider Electric, SPIE, Technische Unie, Unica en Wasco. Inmiddels doen 35 bedrijven mee en zijn ook grote partijen als Dura Vermeer, TBI, Remeha en Hanzestrohm aangesloten. Die bedrijven hebben het gebruik van verpakking fors teruggebracht. Ook plakken ze inmiddels 13 procent minder stickers op verpakkingen en in 16 procent van de gevallen kiezen ze voor een duurzaam alternatief voor het bedrukken van emballage.

Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland is tevreden over de eerste resultaten. “Het mooie van dit plan is dat de partijen die deelnemen dat niet doen omdat het moet, maar omdat ze er zelf in geloven. Als sector zetten we hiermee een flinke stap op weg naar een circulaire economie. Hopelijk zijn we daarmee ook een voorbeeld voor andere branches.”

Directeur Anne-Jaap Deinum van FEDET roemt de samenwerking binnen het brancheplan. “Dit is een ultiem voorbeeld van optimale ketensamenwerking. Als fabrikanten, groothandel en installateurs elkaar op deze manier weten te vinden is er veel mogelijk. Ik ben ervan overtuigd dat we de doelstellingen gaan halen.”

Kijk hier naar een video over de eerste resultaten van het Brancheplan Verpakkingen:

35 lijkt weinig

Techniek Nederland is de ondernemersorganisatie voor de technieksector en vertegenwoordigt meer dan 30.000 bedrijven en zelfstandigen in de installatiebranche. Is 35 deelnemers aan het brancheplan dan niet wat weinig? Volgens woordvoerder Dick Reijman gaat het om de grotere fabrikanten en leveranciers. “Als die het verpakkingsmateriaal verminderen werkt dat door in de hele keten, dus ook bij de installateurs”, legt hij uit. “Het gaat uiteindelijk om alles wat in de installatiebranche verpakt wordt. CV-ketels, warmtepompen, omvormers, badkamers, wc’s, zonnepanelen, maar ook de stekkers en bekabeling. Niet alleen voor consumenten, maar ook bij grotere installaties voor de industrie of bijvoorbeeld ziekenhuizen.”

Drie werkgroepen

Om de plannen in de praktijk te brengen, zijn drie werkgroepen gestart: inkoop, pilots en monitoring. De werkgroep inkoop ontwikkelde inkoopvoorwaarden voor verpakkingen. De werkgroep pilots ging aan de slag met zes concrete proefprojecten: kratten, bakken en retourafspraken, QR-codes, wisselbox, piepschuim, zakjes verdunnen en afbreekbaar maken en afvalloze bouwplaats. De monitoring van het plan is op verzoek van de branche in handen van Rijkswaterstaat. Op basis van de ervaringen in het eerste jaar zijn de doelstellingen van het Brancheplan inmiddels aangescherpt.

Lees ook:

Changemaker Finn McClain: 'Eindelijk worden er flinke stappen gezet om afval terug te dringen'

Finn McClain ging begin dit jaar aan de slag als Chief Commercial Officer (CCO) van Seenons. Per 1 juni start een samenwerking tussen Seenons, afvalrecyclingbedrijf Renewi en luchthavens Amsterdam Airport Schiphol en Rotterdam The Hague Airport om daar de hoeveelheid restafval terug te dringen. Een andere grote opdrachtgever is de Rijksoverheid. Dat stemt tevreden, zegt McClain. "We pakken het afvalprobleem aan, samen met andere spelers. Eindelijk worden er flinke stappen gezet." Wat doet Seenons precies? "We zijn een tech-bedrijf en leveren een app waarmee we bedrijven die afval produceren verbinden aan organisaties die afval verwerken tot grondstoffen of nieuwe producten. Op die manier kunnen we de enorme hoeveelheid restafval in Nederland - en hopelijk snel ook daarbuiten - terugdringen. Daarnaast maken we inzichtelijk wat er met het afval gebeurt. Wat wordt er gerecycled en wat nog niet. Hoe groot is de CO2-uitstoot als gevolg van het afval? Zo werken we samen met de gehele afvalketen aan een transparante manier van afvalinzameling. Die data is interessant omdat bedrijven daarmee verantwoording af kunnen leggen. Verder zien we ook een adviserende rol voor onszelf: samen met bedrijven kijken we hoe ze tot minder afval kunnen komen, wat kan er minder worden ingekocht? Maar het is onze data die ons een interessante partij maakt, daarmee zijn we uniek in de wereld." Hoe ziet dat er in de praktijk uit? "We streven naar een gesloten cirkel. Bijvoorbeeld: een bedrijf zamelt de koffiedrab in, via ons komen zij in contact met een partij die van die drab zeepjes kan maken. Die zeepjes komen vervolgens weer in het toilet van het bedrijf te liggen. In het Flevoziekenhuis in Almere verzamelen we gebruikte tissues, die worden hoogwaardig gerecycled tot nieuwe tissues, die weer in het ziekenhuis komen te hangen."Wat maakte dat u zich meer in duurzaamheid bent gaan verdiepen? "Ik werk sinds januari bij Seenons en heb daarvoor bij verschillende tech-bedrijven gewerkt, op Sillicon Valley, in Japan en in Nederland. Duurzaamheid is altijd mijn passie geweest en ik ben enthousiast dat ik dit nu kan combineren met mijn technische achtergrond. Ik denk dat we allemaal steeds meer te maken krijgen met de noodzaak tot verduurzamen. 12 april was het Dutch Earth Overshoot Day, dat betekent dat als de hele wereld zo zou leven als de Nederlanders, alle grondstoffen voor 2023 al begin april op zouden zijn. We moeten keihard aan de slag voor onze planeet en het terugdringen van het gebruik van grondstoffen kan een belangrijke rol spelen. Daar lever ik graag mijn bijdrage aan."