Als ondernemer van twee duurzame bedrijven ben ik altijd op zoek naar manieren om mijn bedrijf verder te ontwikkelen. Duurzaamheid, sociale verantwoordelijkheid en transparantie zijn voor mij geen loze woorden, maar kernwaarden die ik dagelijks probeer toe te passen. Daarom besloot ik om eens serieus te kijken naar een B Corp-certificering, het keurmerk dat bedrijven het recht geeft claims te maken over hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en duurzaamheid. Maar na wat grondiger onderzoek en wat gesprekken met collega-ondernemers, begin ik te twijfelen: is B Corp daadwerkelijk een waardevolle investering, of staat die ‘B’ gewoon voor big business?
Een nobele gedachte
Laten we beginnen met het positieve. B Corp-certificering is, zonder twijfel, een krachtige manier om aan te tonen dat je als bedrijf niet alleen met winst bezig bent, maar ook met de impact die je hebt op de wereld om je heen. Het idee om als bedrijf te streven naar zowel winst als positieve impact op mens en planeet klinkt prachtig, en dat is precies wat de B Corp belooft: een platform voor bedrijven die verder kijken dan alleen financiële winst.
Het mag wat kosten
Om in aanmerking te komen voor dit certificaat moet wel even in de buidel getast worden. Een kleine onderneming betaalt namelijk minimaal €2.500 voor de certificering, afhankelijk van je omzet. Als je bedrijf groter is, kunnen de kosten voor de aanvraag oplopen tot tienduizend euro. Houd daarbij ook rekening met een jaarlijkse certificeringsvergoeding, die voor bedrijven met een omzet tot 1 miljoen ten minste €2000 euro moet kosten. Heb je een hogere omzet, dan lopen ook die kosten al snel op. Dit geld gaat overigens niet naar maatschappelijke initiatieven of duurzame projecten, maar naar B Lab, de organisatie achter het certificaat. Zo schreef B Lab Europe in 2023 een keurige 11 miljoen omzet in de boeken.
En dan is er het proces zelf. De B Corp-certificering vereist dat je bedrijf een gedetailleerde vragenlijst invult, waarin je moet aantonen dat je bedrijf aan hoge eisen voldoet op het gebied van sociale en ecologische impact. Klinkt hartstikke nobel, maar het is ook extreem tijdrovend en vaak enorm complex.
En hier komt het paradoxale aspect: je betaalt dus voor een certificering die, op het eerste gezicht, lijkt te gaan over een betere wereld. Maar in werkelijkheid lijkt B Corp vooral een manier om bedrijven een soort ‘ethisch keuringsticket’ te laten ‘kopen’. Vooral grotere bedrijven lijken te profiteren van de status die het certificaat biedt. Is het dan niet gewoon een abonnement voor ‘maatschappelijk verantwoorde marketing’?
Oneerlijke dynamiek
Grote organisaties hebben immers de middelen om dit proces te doorlopen en te implementeren zonder grote financiële druk. Ze kunnen de certificering strategisch inzetten voor merkpositionering, klantloyaliteit en het werven van talent voor hun ‘purpose-driven-workplace’, terwijl kleinere ethische bedrijven vaak worstelen met de hoge kosten en administratieve lasten van het certificeringsproces.
Het overgrote deel van de consumenten lijkt het B Corp certificaat overigens wel betrouwbaar te vinden, maar niet volledig te begrijpen wat het nou precies inhoudt. Ze gaan er automatisch van uit dat een B Corp-gecertificeerd bedrijf ethisch en duurzaam opereert. Dit geeft grote bedrijven des te meer de kans om een groen en verantwoord imago uit te stralen, terwijl hun daadwerkelijke impact op mens en milieu discutabel kan zijn. Zo zou je je vraagtekens kunnen zetten bij de certificering van Nespresso gezien de kritiek rondom het sourcen van hun koffie, het gigantisch plasticgebruik in hun single-use koffiecups en de lonen van hun koffieboeren. Hetzelfde geldt voor Danone, een enorme zuivelproducent, terwijl dit nu juist een van de industrieën is met de grootste negatieve impact op het klimaat.
Dure labelwedstrijd
Of B Corp ‘a force for good’ of gewoon big business is? Misschien een beetje van beide. Voor grote bedrijven voor wie het certificaat een manier is om zichzelf te profileren als duurzame speler in de markt, kan het een waardevolle investering zijn. Maar voor (kleinere) bedrijven waar duurzaamheid in de identiteit geïntegreerd is, lijkt B Corp eerder een dure labelwedstrijd.
Mijn persoonlijke mening: als je echt wilt bijdragen aan een betere wereld, kun je dat ook zonder dat dure papiertje. De echte verandering komt niet van een certificaat, maar van de keuzes die je dagelijks maakt en de manier waarop je jouw bedrijf runt. Daar kan je naar mijn idee veel beter je energie in steken. Misschien is het tijd om te vragen: hebben we echt een B Corp-certificaat nodig, of is dat alleen maar een manier om de ‘ethische consument’ te verleiden en misleiden? De discussie is open.
