Teun Schröder
09 februari 2024, 11:11

Auping opent circulaire matrassenfabriek: 'Straks benutten we tot tachtig jaar dezelfde grondstoffen'

Eerder deze week opende matrassenfabrikant Auping een nieuwe fabriek waar uitsluitend circulaire matrassen worden geproduceerd. Elke minuut rolt er straks een matras van de band die aan het einde van zijn levensduur volledig hergebruikt kan worden. Jan-Joost Bosman, CEO Auping: “Door de gesloten kringloop kunnen we van dezelfde hoeveelheid materiaal wel zes tot acht keer matrassen maken.”

Auping Persfotos Productielijn Circulaire Matrassen 6 In de nieuwe fabriek van Auping rolt straks iedere minuut een op maat gemaakt circulair matras van de band. | Credits: Auping

In 2020 introduceerde Auping al zijn eerste circulaire matras voor de consumentenmarkt. Dit matras bestaat uit slechts twee materialen, staal en polyester, die relatief eenvoudig gerecycled kunnen worden. Vóór de opening van deze fabriek werden deze matrassen nog met de hand gemaakt. Dat behoort nu tot het verleden. De nieuwe productielijn is geautomatiseerd en grotendeels gerobotiseerd. In de nieuwe fabriek van Auping rolt straks iedere minuut een op maat gemaakt circulair matras van de band.

“Een paar jaar geleden bewezen we al dat het mogelijk is om van staal en polyester een comfortabel matras te maken dat je aan het eind van de levensduur kunt recyclen”, zegt Bosman. “Toen we beseften dat het kon, vonden we ook dat het moest. De komende jaren gaan we ons circulaire matrassenassortiment uitbreiden en zullen deze de traditionele matrassen volledig gaan vervangen.”

Meer circulaire matrassen

Met de productiekant van circulaire matrassen zit het dus wel goed. Maar een circulair matras is pas echt circulair als er geen nieuwe materialen voor nodig zijn. “We hebben één keer nieuw materiaal nodig om een circulair matras te maken”, zegt Bosman. “Naast onze productielijn hebben we een retoursysteem opgetuigd. Onze circulaire matrassen krijgen een apart label, waardoor ze in de toekomst na gebruik terechtkomen bij onze eigen deassemblagepartners. Daar worden de matrassen uit elkaar gehaald en de materialen gescheiden. De gescheiden materialen gaan terug naar de leverancier waar ze worden gerecycled tot grondstoffen. Deze grondstoffen kunnen weer in onze fabriek gebruikt worden om nieuwe matrassen te maken. Dit proces kunnen we met eenzelfde kwaliteitsniveau zes tot acht keer herhalen. Ervan uitgaande dat een matras acht tot tien jaar meegaat blijven we dus tot tachtig jaar dezelfde grondstoffen benutten.”

Het matras van Auping bestaat uit slechts twee materialen die gemakkelijk gerecycled kunnen worden. | Credit: Auping

Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid

Een voorloper van dit take-backsysteem werd al in 2011 geïntroduceerd bij winkeliers die Aupingmatrassen verkochten. Het was het begin van wat in 2022 de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) voor matrassen is geworden. Jaarlijks worden er in Nederland namelijk 1,5 miljoen matrassen afgedankt. Meestal belandden deze in de verbrandingsoven. Maar binnen de UPV worden oude matrassen ingezameld en uit elkaar gehaald waarna de materialen opnieuw kunnen worden gebruikt. Uiteindelijk moet in 2028 75 procent van de Nederlandse matrassen gerecycled worden; een doelstelling die volgens Bosman makkelijk gehaald gaat worden.

Fabriek open voor anderen

Verder wil Auping zijn circulaire technologie actief delen met concurrerende matrasproducenten. Het bedrijf hoopt dat meer merken gebruik willen maken van de mogelijkheden van de nieuwe fabriek. Maar, geeft Bosman toe, dit gaat minder hard dan gehoopt. Bosman: “Er zijn vooralsnog maar weinig matrasfabrikanten in Europa die inzetten op het verduurzamen van het assortiment. De overtuiging van de noodzaak hiervan begint bij het management. Maar omdat deze manier van produceren nieuw is en de kosten hoger liggen, zijn producenten nog terughoudend.”

Bewustwording consument

Toch is Bosman ervan overtuigd dat circulaire matrassen de toekomst zijn. “We zien dat de consument er steeds vaker om vraagt. Met onze kleine schaal kunnen we de consument deels opvoeden over de omvang van het afvalprobleem van matrassen. Tegelijkertijd is duurzaamheidswinst niet het eerste wat we naar de consument communiceren. Een matras moet in de eerste plaats gewoon lekker liggen.”

Lees ook:

Gedachte-experiment: boeren bezetten de A12 en klimaatactivisten rijden in tractors

For the sake of the argument gaan we er even vanuit dat het favoriete vervoermiddel van klimaatactivisten de elektrische, maar niet minder imposante trekker is. Uit alle hoeken van het land trekken klimaatactivisten de snelweg op om wegen te blokkeren en puin te storten. Hoe reageert de politie? Mijn inschatting is dat de klimaatactivist en zijn trekker niet veel verder komt dan het eerste beste knooppunt voordat de trekkerdeur wordt opengetrokken en een agent de activist uit de cabine sleurt. Het resultaat na een dag protesteren: alsnog duizend gearresteerde klimaatactivisten en honderden verlaten tractoren die door politieagenten en bergingsbedrijven teruggereden moeten worden naar de boerderij. Soep met ballen Ondertussen protesteren duizenden boeren (uiteraard gekomen met het ov) op de A12 in Den Haag. Hier en daar wordt een hooibaal in de hens gezet. Maar gelukkig staat het Duitse waterkanon paraat om brandjes snel te blussen. De boeren houden hun protest lang vol. BBB-parlementariërs delen soep met ballen uit. Na een hele dag demonstreren moét de politie wel ingrijpen en begint met het uit elkaar trekken, wegsleuren en arresteren van boeren. Ergens heb ik het vermoeden dat boeren dit minder gedwee ondergaan dan klimaatactivisten. Klimaatactivisten zijn minder intimiderend dan boeren. En nee, niet alle boeren zijn intimiderend. Maar op de een of andere manier is het boeren wel gelukt om dat beeld van zichzelf neer te zetten. Het kan iets te maken hebben met het verbranden van asbest, het afsteken van vuurwerk, het sturen van dreigberichten, het inrammen van het Gronings gemeentehuis, het verzamelen voor het huis van een minister, het ophangen van poppen aan stroppen boven de snelweg, het in de sloot duwen van een persauto met een shovel of het omzagen van honderd oude knotwilgen. Ik weet het ook niet. Intimidatie werkt Daarbij heeft het er alle schijn van dat intimidatie werkt. Het lukte de klimaatactivisten om een motie af te dwingen waarin het kabinet wordt gevraagd scenario’s te schetsen voor de afbouw van fossiele subsidies. Maar adequater waren de besluiten die recent op Europees niveau werden genomen onder druk van boerenprotesten. Het omstreden onkruidmiddel glyfosaat mag langer gebruikt worden, boeren hoeven een gedeelte van hun land toch niet braak te laten liggen om de biodiversiteit te vergroten en een wetsvoorstel om het pesticidegebruik te halveren werd onverwacht ingetrokken. In Brussel is de landbouwlobby zo sterk dat één voor één milieu- en gezondheidsmaatregelen van tafel worden geveegd. En op de geblokkeerde snelwegen zien we politieagenten die niet kunnen of mogen ingrijpen, omdat ingrijpen waarschijnlijk escalatie betekent. Zoals het aan een level playing field ontbreekt voor fossiel versus gerecycled plastic, zo gelden er ook andere spelregels voor verschillende protesten. Klimaatactivist met tractor Zowel klimaatactivisten als boeren zijn wanhopig. De een is boos over het huidige systeem, de ander is bang voor een systeem dat hoognodig veranderd moet worden. In beide gevallen is demonstreren geoorloofd. Wat mij betreft ook als het gevolg daarvan is dat mensen te laat op hun werk komen. Toch kun je niet om de verschillen in intenties, resultaten en repercussies van de protesten heen. Een lector Vertrouwen en Veiligheid zei desgevraagd naar het verschil in arrestaties bij beide groepen tegen de NOS dat het lag aan de trekkers. Die kun je namelijk niet van de weg tillen, wat bij klimaatactivisten juist heel makkelijk gaat. Misschien kunnen protesterende boeren en klimaatactivisten eens bij elkaar op snuffelstage. De boer zittend op de A12 in Den Haag leert dat moties ook aangenomen kunnen worden zonder asbest in de fik te steken. En de klimaatactivist in een tractor wordt misschien wel minder snel gearresteerd. Maar waarschijnlijk niet. Lees ook: Kunnen we stoppen met de tweestrijd tussen technologie en consuminderen? Steeds meer beroepsgroepen op de barricade voor het klimaat Klimaatcrisis belangrijkste motivatie voor investeerders om bedrijven uit te sluiten