Arthur Oldeman is wetenschapper én klimaatactivist: ‘Voel me gesterkt door de wetenschap’

Deze container met windmolen, zonnepanelen en batterij vervangt de vervuilende dieselgenerator

De Energypod, zo heet het emissieloze, duurzame alternatief voor dieselgeneratoren. Amphibious Energy, gevestigd in broedplaats voor innovatieve bedrijven Buccaneer in Delft, bracht de eerste versie in 2017 op de markt. De productie startte in 2019. Nu staat het bedrijf klaar om hem overal ter wereld in te gaan zetten. “We willen graag laten zien en bewijzen dat ie werkt”, vertelt medeoprichter en -directeur Willem van der Merwe. Kleine container De groene generator oogt als een kleine, vierkante container van zo’n 7,5 vierkante meter. Op het dak staan één, twee of zelfs vier gepatenteerde Nautilus offshore windturbines. Dat zijn geen traditionele turbines met rotorbladen, maar compacte windtunnels die relatief veel windenergie vangen en bestand zijn tegen ruige zeestormen. Op de - eventueel uitklapbare - zijwanden liggen verticale zonnepanelen. In de container staat een batterij die voor vier tot tien dagen wind- en zonne-energie kan opslaan. Breed inzetbaar De toepassingen zijn legio. Zowel op zee als op land. De Energypod kan de dieselgeneratoren op offshore platforms vervangen, op de funderingen van windturbines, maar ook in de landbouw, op afgelegen eilanden en in getroffen rampgebieden. “Hij is bijna overal in te zetten waar stroom nodig is. Niet voor het echt zware werk, zoals generatoren met een vermogen van 100 kilowatt en meer doen, maar wel voor alle andere toepassingen waar nu generatoren met een vermogen van 10 tot 20 kilowatt voor worden ingezet”, zegt Van der Merwe. Offshore platforms Amphibious Energy mikt met zijn uitvinding op zoveel mogelijk markten. In de offshore zijn dat oudere, te verwijderen olie- en gasplatforms, die nog steeds stroom gebruiken voor navigatie- en monitoringssystemen. In die tijd verbranden de generatoren tonnen vuile diesel. Daar kun je geen traditionele windmolens inzetten om elektriciteit op te wekken. Daarvoor is de ruimte te klein en dat is vanwege de rotorbladen te onveilig. “Zonnepanelen leveren daar niet genoeg stroom, maar er staat wel veel wind. De combinatie van windmolen, zonnepanelen en een batterij om de overtollige stroom op te slaan is dan een goed alternatief”, zegt Van der Merwe. Het bedrijf heeft op de Noordzee laten zien dat dit werkt en doet nu mee aan een project in Australië om de Energypod aan de hele ontmantelingssector van offshore platforms te tonen.Willem van der Merwe: “De Energypod is bijna overal in te zetten waar stroom nodig is.Weinig belangstelling in Nederland Een andere veelbelovende markt is die van windparken op zee. De stalen funderingen van offshore windturbines staan in het water en zijn gevoelig voor roest. Om dat te voorkomen worden nu diverse technieken ingezet. De speciale coatings die gebruikt worden zijn volgens het RIVM slecht voor het milieu. Een andere methode is zogeheten kathodische bescherming, waarbij met behulp van elektriciteit het oxideren van metalen wordt voorkomen. Die methode heeft stroom nodig en totdat de windparken zijn aangesloten op het net, wordt die geleverd door dieselgeneratoren. “Tijdens de bouwfase van windparken varen soms tot wel acht keer per dag bootjes om die generatoren bij te vullen”, weet Van der Merwe. “Dan kan onze Energypod een schoon alternatief zijn. We proberen in beeld te komen bij de grote windparkontwikkelaars op de Noordzee, maar dat lukt nog niet zo goed. We zijn overal in de wereld actief, maar het enige land waar nog nauwelijks belangstelling is voor ons product is Nederland.” Gewone stroomconsumptie Daarom richt het bedrijf zich nog steeds op alternatieve markten in het buitenland. Die zijn er genoeg. Op zee kan de groene generator ook inzet worden bij viskwekerijen, oester- en mosselbanken. In havens is hij een alternatief voor de stroom aan boord van schepen. Vaak zijn dieselgeneratoren verboden en wordt er een kabel naar de walstroom gelegd, maar de Energypod aan boord kan een schoon alternatief zijn. In de landbouw kan hij gebruikt worden om water te pompen en weerdata te verzamelen. Op eilanden en andere gebieden zonder elektriciteitsnet kan de Energypod de ‘gewone’ consumptiestroom leveren.De Energypod heeft zich al bewezen op offshore platforms.1000 kolencentrales Zo’n 1,5 miljard inwoners op aarde hebben geen toegang tot betrouwbare elektriciteit en zijn afhankelijk van noodaggregaten die werken op diesel of benzine. In ontwikkelingslanden worden er tussen de 20 en 30 miljoen ingezet. Samen hebben die een vermogen van tussen de 350 en 500 gigawatt. Dat is net zoveel als 700 tot 1000 grote kolencentrales. In West-Afrika wekken ze zelfs 40 procent van alle gebruikte stroom op. De dieselgeneratoren stoten meer dan 100 megaton CO2 uit en vormen de belangrijkste drempel voor ontwikkelingslanden om hun klimaatdoelen te halen, blijkt uit onderzoek van de International Finance Corporation (IFC), die investeert in de particuliere sector in ontwikkelingslanden. Daarnaast zijn ze een grote bron van luchtvervuiling met fijnstof, stikstof, koolmonoxide en roet. In een land als Nigeria zijn fossiele generatoren verantwoordelijk voor 1500 doden per jaar, doordat mensen generatorrook en koolmonoxide inademen. Hierdoor neemt de kans op longkanker met 70 procent toe. Daarnaast maken de generatoren veel lawaai, soms meer dan 100 decibel, wat gehoorschade veroorzaakt. Om al die dieselgeneratoren te vervangen door duurzame alternatieven werd tijdens de klimaattop in 2022 het Zero Emission Generators (ZE-Gen)-project gelanceerd. De Energypod van Amphibious Energie werd in april dit jaar uitgekozen om mee te doen in een van de demonstratieprojecten van ZE-Gen.Amfibisch Op het kantoor in het historische rijksmonument in Delft werken vier tot vijf mensen. De Energypod zelf wordt door lokale leveranciers en ingehuurde zzp’ers gebouwd en geassembleerd in Werkendam, Dordrecht, Leiden en het Zeeuwse Schoondijke. De naam van het bedrijf is afgeleid van de gebruikte windmolen. Die heeft de vorm van een scheepsschroef en kan zowel onder als boven water gebruikt worden. “Vandaar de naam ‘amfibisch’. Maar we passen de molen dus nu eerst boven water toe”, zegt Van der Merwe.De Energypod is makkelijk te vervoeren in een container.Hulp na rampen De Energypod is zo ontworpen dat alles eenvoudig per schip of truck vervoerd kan worden in een 10, 20 of 40 voet container. Of per helikopter getransporteerd kan worden, bijvoorbeeld naar afgelegen rampgebieden waar wegen zijn verwoest. Zo kan Amphibious Energy ngo’s als het Rode Kruis of andere hulporganisaties helpen na aardbevingen of orkanen, als ter plaatse alle stroom is uitgevallen. Voor de kleine ziekenhuizen in die landen levert de generator voldoende stroom. Voor dit doel is een speciaal model ontwikkeld met uitklapbare zonnepanelen. “We kunnen er zelfs een keuken, toilet en andere voorzieningen in bouwen, zodat de Energypod ter plekke dienst kan doen als kantoor, generator en uitvalsbasis voor ngo’s”, zegt Van der Merwe. Lees ook:Hoe gaat het nu met: de eerste generator op waterstofpoederDeze technologie helpt eilandbewoners aan goedkopere en duurzamere energieToekomstig windpark op zee heeft zonnepanelen, een batterij en maakt waterstofDriekwart van de elektriciteit in Afrika kan groen zijn, als bestaande plannen worden uitgevoerdChangemaker Impact Diner Word partner van hét duurzaamheidsnetwerk. Bekijk hier de mogelijkheden.