Deze week vindt in Brazilië de klimaattop COP30 plaats. Eurocommissaris Wopke Hoekstra reist erheen met een grote belofte: Europa wil in 2035 tussen de 66 en 73 procent minder broeikasgassen uitstoten. En in 2040 zelfs 90 procent minder CO2 dan in 1990.
Klinkt ambitieus. Te mooi, bijna. Want er zit een addertje onder het gras. Om alle lidstaten mee te krijgen — ook de minder fanatieke — is afgesproken dat 5 procent van die uitstootreductie buiten Europa mag worden ‘ingekocht’. Via zogeheten koolstofkredieten.
Kaartenhuis van afkopen
Dat werkt zo: een bedrijf dat hier in Europa te veel uitstoot, mag dat compenseren door bijvoorbeeld bomen te planten in Zuid-Amerika, of elektrische bussen te financieren in Azië. Op papier vervuilt men hier en zuivert men daar. Zelfde planeet, zelfde lucht, toch?
In theorie mooi. In de praktijk een kaartenhuis. Wie controleert of die bussen over tien jaar nog rijden? Of die bomen niet in de fik vliegen, of gewoon worden gekapt? De rekensom klopt alleen zolang niemand te diep kijkt.
En dan zijn er nog de sluiproutes.
Elke twee jaar mag worden bekeken of het doel ‘de Europese concurrentiekracht niet schaadt’. Het ETS-2-systeem, dat fossiele brandstoffen duurder moet maken, is alvast een jaartje uitgesteld. En als het allemaal te ingewikkeld wordt? Dan mag over vijf jaar nóg eens 5 procent worden afgekocht.
Ambitie vraagt dat je ergens dóórheen gaat
Ambitie schuurt, wringt, kost moeite. Ze dwingt tot keuzes die pijn doen.
Een ambitie die je kunt afkopen, is geen ambitie – het is boekhouding met een groen randje.
Europa wil graag koploper zijn, maar gedraagt zich als iemand die bij de marathon alvast een taxi bestelt voor het laatste stuk. Koolstofkredieten kunnen een hulpmiddel zijn, maar niet het excuus om zelf niets te veranderen.
Leiderschap toon je niet door te rekenen, maar door te handelen. Het klimaat verandert in een razend tempo. Het minste wat we kunnen doen, is laten zien dat wij dat óók kunnen.
Nancy Kabalt heeft ruim twintig jaar ervaring in de energiesector en was onder andere algemeen directeur van netbeheerder Stedin. Inmiddels is ze als toezichthouder betrokken bij diverse energiebedrijven, zoals FastNed en Sympower. Ze is ook oprichter van consultancy- en interimbedrijf Windkracht5.
