Water is voor de mens een vriend en vijand tegelijk. Drinkwater en water voor sanitaire voorzieningen behoren tot onze eerste levensbehoeften. Tegelijk zorgen we voor watervervuiling en is de mens mede de oorzaak van de klimaatverandering die het risico op overstromingen en excessieve regelval vergroot. Water wordt dan een bedreiging.
Het goede nieuws is dat water in veel gevallen ook een bron is van oplossingen voor de milieuproblemen die we veroorzaken, bleek op een waterconferentie in Noordwijk die in juni werd georganiseerd door de stichting Prix Voltaire International. Drie startups gaven een inkijkje in de manieren waarop technologie milieuproblemen kan oplossen.
1. CO2 uit de oceaan afvangen
De Delftse startup SeaO2 maakt gebruik van de relatief hoge concentratie van CO2 in zeewater om het broeikasgas daaraan te onttrekken. Die wordt vervolgens gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld cement of permanent opgeslagen in gesteente. Dat is onder meer gunstig voor het tegengaan van verzuring van de oceanen. De oceanen kunnen zo bovendien nieuwe CO2 opslaan, waarmee de concentratie van CO2 in de atmosfeer indirect wordt beperkt.
Ceo Ruben Brands van SeaO2 wees er tijdens zijn presentatie op dat het behalen van mondiale klimaatdoelen in 2050 vereist dat er tegen die tijd op grote schaal CO2 wordt afgevangen. SeaO2 is dit jaar druk met het opstarten van pilotsystemen. In 2045 hoopt het bedrijf op jaarbasis maar liefst 1 miljard ton CO2 aan de oceaan te onttrekken. ‘Die uitdaging is gigantisch en we hebben alle oplossingen nodig’, aldus Brands.
2. Grondstoffen onttrekken aan water
Het Friese bedrijf Redstack is een partner van SeaO2 en probeert op een zo efficiënt mogelijke manier elektrodialyse in te zetten om grondstoffen te onttrekken aan water. SeaO2 gebruikt de apparatuur van RedStack voor het afvangen van CO2, maar die kan ook worden gebruikt voor ontzilting van zeewater en herwinning van bijvoorbeeld lithium uit water. Dat is relevant voor circulair gebruik van deze belangrijke grondstof voor batterijen.
Enkele jaren geleden richtte Redstack zich nog op het opwekken van elektriciteit op basis van verschillen tussen zoet en zout water. Het bleek echter lastig om daar een goede businesscase van te maken. ‘We hebben daarvan geleerd dat het essentieel is om scherp te letten op de marktpotentie van een technologische oplossing. Daarom richten we ons nu op water als bron van waardevolle stoffen’, vertelde ceo Paula Gonzalez tijdens de waterconferentie in Noordwijk.
3. Pfas verwijderen uit afvalwater
De derde startup in het rijtje, het Duitse chemiebedrijf Instraction uit Heidelberg, richt zich vooral op technologieën om water te zuiveren. Daarbij kan het gaan om verbetering van de drinkwaterkwaliteit, maar ook om bijvoorbeeld het verwijderen van pfas uit industrieel afvalwater. Ceo Florian Rohde: ‘Onze absorptietechnologie om pfas te verwijderen staat nu sterk in de belangstelling, mede door strengere regelgeving als gevolg van de gezondheidsrisico’s die pfas meebrengt.’
Waterconferentie met paneldiscussie: v.l.n.r. David Katz (Plastic Bank), Liza Faber (PureTerra Ventures), Paul O’Callaghan (BlueTech Research), Florian Rohde (Instraction), Ruben Brands (SeaO2), Paula Gonzalez (RedStack) en moderator Annelies Schenk.
Financiering is een uitdaging, vooral bij opschalen
Aan de technologiekant is er dus volop beweging in de watersector. De uitdaging voor jonge bedrijven ligt vooral in het doorgroeien vanuit de startup-fase om op grotere schaal te gaan produceren, bleek tijdens een panelgesprek. Watertechnologie is vaak kapitaalintensief, dus je hebt flinke investeringsbedragen nodig als je de sprong naar grootschalige toepassingen wilt maken.
Ceo Gonzalez van Redstack stelde dat het beperkte trackrecord van innovatieve technologie soms een punt is voor potentiële investeerders. ‘Als investeerders bijvoorbeeld vragen hoe een technologie over een periode van tien jaar presteert, is dat niet altijd bekend. Dat heeft ook invloed op het vertrouwen in innovatieve technologie.’
Volgens ceo Brands van SeaO2 is het huidige investeringsklimaat, waarin investeerders wat terughoudender zijn dan enkele jaren geleden, overigens niet specifiek gerelateerd aan watertechnologie. SeaO2 haalde vorige jaar ruim 2 miljoen euro aan financiering op en wil dit jaar een nieuwe financieringsronde doen om een veelvoud daarvan binnen te halen voor het opschalen van zijn activiteiten. Brands: ‘Als je grotere bedragen wilt ophalen, moet je kunnen aantonen dat je de potentie hebt om een grotere markt te bedienen.’
Belang van ondersteunende regelgeving
Het voorbeeld van pfas toont volgens topman Rohde van Instraction ook aan hoe belangrijk ondersteunende regelgeving kan zijn. ‘Een paar jaar geleden hadden bedrijven veel minder belangstelling voor pfas-technologie. Dat is sterk veranderd met de komst van strengere regelgeving. Als dat er niet is, ben je sterker afhankelijk van partijen die het aandurven om wat meer risico te nemen.’
Aansluiting zoeken bij gespecialiseerde investeringsmaatschappijen kan voordelen hebben. Zo richt durfinvesteerder PureTerra Ventures zich op watertechnologie. Tijdens de paneldiscussie gaf Liza Faber van PureTerra aan dat dit het makkelijker maakt om een brugfunctie te vervullen: ‘Wij hebben aan de ene kant diepgaande technologiekennis van een specifieke sector en anderzijds een goed inzicht in waar de kansen liggen in de markt. Het is onze rol om startups daarin te begeleiden.’
Lees ook:
- ‘Water is als elektriciteit: we willen er continu over beschikken, maar zo werkt de cyclus niet’, zegt deze mondiale topexpert
- Hoe gaat het nu met SeaO2: de Nederlandse start-up die CO2 uit de zee filtert
- Opmerkelijk: Amerikaanse wetenschappers halen drinkwater uit de lucht zonder stroom te gebruiken
